Advance search

บ้านหัวฝาย

บ้านกล้วยหัวฝาย

ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อที่เกิดจากการแยกตัวของชุมชนเดิม มาตั้งชุมชนใหม่บนพื้นที่แหล่งต้นน้ำสำคัญและมีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์

หมู่ที่ 4
บ้านหัวฝาย
กล้วยแพะ
เมืองลำปาง
ลำปาง
กฤษฎา อุ่นลาวรรณ
9 ก.พ. 2024
กฤษฎา อุ่นลาวรรณ
9 ก.พ. 2024
บ้านหัวฝาย
บ้านกล้วยหัวฝาย

เนื่องจากบริเวณที่ตั้งชุมชนเป็นแหล่งต้นน้ำของลำห้วยแม่ปุง จึงเรียกชื่อชุมชนบริเวณนี้ว่า "หมู่บ้านหัวฝาย" มาจนถึงปัจจุบัน


ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อที่เกิดจากการแยกตัวของชุมชนเดิม มาตั้งชุมชนใหม่บนพื้นที่แหล่งต้นน้ำสำคัญและมีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์

บ้านหัวฝาย
หมู่ที่ 4
กล้วยแพะ
เมืองลำปาง
ลำปาง
52000
เทศบาลเมืองเขลางค์นคร โทร. 0-5422-5967
18.214512023732425
99.50007061945598
เทศบาลเมืองเขลางค์นคร

เมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2400 ได้มีชาวบ้านไทลื้อ จำนวน 3 ครัวเรือน คือ ครัวเรือนของพ่อหลวงแสน - แม่หลวงป้อ ครัวเรือนของพ่อหลวงหนานคำ - แม่หลวงยอด และครัวเรือนของพ่อหลวงเขียว - แม่หลวงเติม ได้แยกย้ายครัวเรือนออกมาจากชุมชนบ้านกล้วยหลวง หมู่ที่ 1 โดยได้มาตั้งถิ่นฐานใหม่อยู่ใกล้กับต้นน้ำลำห้วยแม่ปุง ซึ่งเป็นจุดศูนย์กลางของหมู่บ้าน (ปัจจุบันเป็นศาลากลางหมู่บ้าน) ต่อมาได้มีชาวบ้านอีกหลายครัวเรือนอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานกันเรื่อย ๆ โดยได้ขยับขยายพื้นที่ขึ้นไปทางทิศตะวันออก และแยกย้ายกันอยู่แบบกระจัดกระจายจนมีจำนวนประชากรเพิ่มมากขึ้น จึงได้จัดตั้งเป็นหมู่บ้านและเนื่องจากเป็นหมู่บ้านในพื้นที่ต้นน้ำลำห้วยแม่ปุง จึงใช้ชื่อว่า “หมู่บ้านหัวฝาย” หรือบางคนมักเรียกว่า “บ้านกล้วยหัวฝาย” โดยได้จัดตั้งชุมชนบ้านหัวฝาย เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2548

ชุมชนบ้านหัวฝาย ตั้งอยู่ใน ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ห่างจากอำเภอเมืองลำปาง ไปทางทิศเหนือ 9.9 กิโลเมตร ห่างจากจังหวัดลำปาง ไปทางทิศ ตะวันออกเฉียงเหนือ 13.4 กิโลเมตร ชุมชนบ้านหัวฝายมีพื้นที่ 13.8 ตารางกิโลเมตร โดยชุมชนมีสภาพพื้นที่ทางภูมิศาสตร์สภาพทั่วไปพื้นที่ราบสลับเนิน เป็นป่าแพะ ป่าละเมาะ ต้นไม้ขนาดเล็ก มีพื้นที่ราบลุ่ม เป็นพื้นที่ทางการเกษตรสำหรับทำนา ทำสวนอยู่ในเขตชลประทาน มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้

  • ทิศเหนือ ติดต่อกับ ชุมชนบ้านหนองหัวหงอก หมู่ที่ 9 ตำบลชมพู
  • ทิศใต้ ติดต่อกับ ชุมชนบ้านกล้วยแพะหมู่ที่ 2 ตำบลกล้วยแพะ
  • ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ชุมชนบ้านหัวทุ่งสามัคคีหมู่ที่ 8 ตำบลพระบาท
  • ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ชุมชนบ้านกล้วยหลวง หมู่ที่ 1 ตำบลกล้วยแพะ และชุมชนบ้านกล้วยแพะ หมู่ที่ 2 ตำบลกล้วยแพะ

ชุมชนบ้านหัวฝาย ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 449 ครัวเรือน มีประชากรรวมทั้งสิ้น 1,710 คน แบ่งเป็น ชาย 825 คน และหญิง 885 คน 

ไทลื้อ

ชุมชนบ้านหัวฝาย ตำบลกล้วยแพะ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ประกอบอาชีพหลักของแต่ละครัวเรือน ดังรายละเอียดต่อไปนี้

  • อาชีพ รับจ้างทั่วไป จำนวน 158 ครัวเรือน 
  • อาชีพ ทำนา จำนวน 69 ครัวเรือน 
  • อาชีพ ค้าขาย จำนวน 79 ครัวเรือน 
  • อาชีพ รับราชการ จำนวน 28 ครัวเรือน 
  • อาชีพ พนักงานบริษัท จำนวน 38 ครัวเรือน 
  • อาชีพ ธุรกิจส่วนตัว จำนวน 32 ครัวเรือน 
  • อาชีพ รัฐวิสาหกิจ จำนวน 19 ครัวเรือน 
  • อาชีพ อื่นๆ จำนวน 26 ครัวเรือน

กลุ่มองค์กรภายในชุมชน

  • กลุ่มผู้สูงอายุชุมชนบ้านหัวฝาย
  • กลุ่มสตรีชุมชนบ้านหัวฝาย
  • กลุ่ม อสม. ชุมชนบ้านหัวฝาย
  • กลุ่มอาชีพวิสาหกิจชุมชนบ้านหัวฝาย
  • กลุ่มสมาชิกฌาปนกิจผู้สูงอายุชุมชนบ้านหัวฝาย

กำลังอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูล
กำลังอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูล

ทุนเศรษฐกิจ

  • กองทุนในหมู่บ้าน มีจำนวน 1 กองทุน คือ กองทุนหมู่บ้านฯ ชุมชนบ้านหัวฝาย มีงบประมาณ 2,000,000 บาท

ทุนวัฒนธรรม

  • ศาสนสถาน "วัดหัวฝาย"
  • ด้านศิลปวัฒนธรรม: เพลงกล่อมเด็ก
  • ด้านประเพณี: เรียกขวัญ สืบชะตา (คน,บ้าน) ปู่จาเตียน ขึ้นบ้านใหม่ งานศพ แต่งงานฯลฯ
  • ด้านพิธีกรรมทางศาสนา: สืบชะตา เรียกขวัญ ตานก๋วยสลาก ปู่จาเตียน ตานข้าวใหม่ กินข้าวใหม่ แฮกนา

ทุนกายภาพ

  • มีการจัดการสิ่งแวดล้อมโดยการจัดตั้งป่าชุมชน มีพื้นที่ 2,877 ไร่
กำลังอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูล

จุดแข็ง

  • ประชาชนมีอาชีพ/รายได้
  • ประชาชนส่วนใหญ่มีที่ดินทำกิน
  • ประชาชนปลูกพืชผักไว้กินเอง ลดรายจ่ายในครอบครัวได้
  • มีแหล่งเงินทุนในชุมชน เช่น กองทุนหมู่บ้านฯ

จุดอ่อน

  • ประชาชนมีรายได้น้อยไม่เพียงพอต่อการครองชีพ
  • ไม่มีอาชีพเสริมนอกฤดูทำการเกษตร

จุดแข็ง

  • ประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชนอยู่แบบเครือญาติ
  • มีความรักสามัคคีกันภายในชุมชน
  • มีคณะกรรมการชุมชนดูแลความเรียบร้อยและความสงบของชุมชน

จุดอ่อน

  • เยาวชนไม่สืบสานวัฒนธรรมของชุมชน
  • ไม่มีการรวมกลุ่มในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชุมชน
  • ปัญหาด้านยาเสพติด
  • มีการลักเล็กขโมยน้อยภายในชุมชน

จุดแข็ง

  • มีระบบสาธารณูปโภค

จุดอ่อน

  • ถนนเพื่อการเกษตรชำรุด
  • ปัญหาท่อระบายน้ำชำรุด
  • การขยายเขตไฟฟ้าไม่ครอบคลุมทั้งชุมชน

จุดแข็ง

  • มีการจัดการสิ่งแวดล้อมโดยการจัดตั้งป่าชุมชน มีพื้นที่ 2,877 ไร่

จุดอ่อน

  • การคัดแยกขยะยังไม่ได้รับความร่วมมือจากประชาชนเท่าที่ควร
  • แหล่งน้ำเพื่อการเกษตรมีไม่เพียงพอ
กำลังอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูล

เทศบาลเมืองเขลางค์นคร. (2566). ชุมชนบ้านหัวฝาย หมู่ที่ 4 ตำบลกล้วยพระ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง. เทศบาลเมืองเขลางค์นคร จังหวัดลำปาง. จาก https://www.kelangnakorn.go.th/

วนิดาพร ธิวงศ์. (2554). บ้านภูมิเมืองบ้านหัวฝาย. ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 9 กุมพาพันธ์ 2567 จาก: http://m-culture.in.th/ [สืบค้นเมื่อ 9 กุมพาพันธ์ 2567].