ชุมชนบ้านปางปูเลาะเป็นชุมชนชาวอิ้วเมี่ยน ตั้งอยู่บริเวณเทือกเขาดอยหลวง อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา มีจุดเริ่มต้นจากการอพยพของชาวอิ้วเมี่ยนจากตอนใต้ของประเทศจีน ผ่านประเทศลาวและเมียนมา เข้าสู่พื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทยในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 24 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 25 ก่อนจะเลือกตั้งถิ่นฐานบริเวณพื้นที่ลาดเชิงเขาที่มีความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้และเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของน้ำแม่ใจ

ในระยะแรกของการก่อตั้ง ชุมชนดำรงชีวิตตามวิถีดั้งเดิมของชาวดอย โดยประกอบอาชีพทำไร่และปลูกพืช ควบคู่กับการนับถือผีบรรพบุรุษและการรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม โดยเฉพาะการแต่งกายด้วยผ้าปักลวดลายประณีตซึ่งสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน

ต่อมา เมื่อภาครัฐเข้ามาส่งเสริมการพัฒนาบนพื้นที่สูง ชุมชนได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตจากการทำไร่มาเป็นการทำเกษตรกรรมที่ยั่งยืน โดยเฉพาะการปลูกกาแฟอาราบิก้าและไม้ผลเมืองหนาวภายใต้ร่มเงาป่า ส่งผลให้บ้านปางปูเลาะค่อย ๆ พัฒนาเป็นชุมชนที่มีความมั่นคงทางอาชีพ และกลายเป็นแหล่งผลิตกาแฟคุณภาพของจังหวัดพะเยาในปัจจุบัน 

หมู่บ้านปางปูเลาะตั้งอยู่บนพื้นที่ราบลาดเชิงเขาของเทือกเขาดอยหลวง ที่ระดับความสูงมากกว่า 1,000 เมตร จากระดับน้ำทะเล ในเขตตำบลศรีถ้อย อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา พื้นที่โดยรอบโอบล้อมด้วยป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์และมีอากาศเย็นตลอดทั้งปี ทำให้บริเวณนี้เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยงพื้นที่ตอนล่าง

ลักษณะการตั้งถิ่นฐานเป็นชุมชนขนาดเล็กกระจายตัวตามแนวไหล่เขา พื้นที่เกษตรกรรมโดยรอบเป็นสวนกาแฟอาราบิก้าอินทรีย์ซึ่งเป็นอาชีพหลักของชุมชน และมีเส้นทางเชื่อมต่อกับหมู่บ้านผาแดงและหมู่บ้านป่าเมี่ยงที่ตั้งอยู่บนแนวเทือกเขาเดียวกัน

อาณาเขตติดต่อ 

• ทิศเหนือและทิศตะวันออก ติดต่อกับ บ้านผาแดง (หมู่ 10) ซึ่งเป็นชุมชนชาวอิ้วเมี่ยนที่มีวิถีชีวิตและอาชีพปลูกกาแฟคล้ายคลึงกัน
• ทิศใต้ ต่อเนื่องไปทางหมู่บ้าน บ้านป่าเมี่ยง (หมู่ 14) ซึ่งมักถูกจัดกลุ่มเป็นเส้นทางท่องเที่ยวและกลุ่มสวัสดิการสังคมร่วมกันในชื่อ "ปางปูเลาะ-ผาแดง-ป่าเมี่ยง"
• ทิศตะวันตก ติดเขตภูเขาสูงในแนว เทือกเขาดอยหลวง ซึ่งกั้นอาณาเขตระหว่างอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา กับอำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง (โดยมีตำบลวังแก้วเป็นพื้นที่ฝั่งลำปางที่อยู่ถัดไปจากแนวเขา)
• ด้านล่างดอย (ทิศตะวันออกเฉียงใต้) เชื่อมต่อกับพื้นที่ราบของ ตำบลศรีถ้อย ซึ่งเป็นที่ตั้งของอ่างเก็บน้ำแม่ใจและตัวที่ว่าการอำเภอแม่ใจ

จากข้อมูลสถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎรพื้นที่ชุมชนบ้านปางปูเลาะ ข้อมูลเดือนพฤศจิกายน 2568 มีจำนวนประชากรทั้งหมด 241 คน แบ่งเป็นชายจำนวน 128 คนและแบ่งเป็นหญิงจำนวน 113 คน 

ชาวบ้านปางปูเลาะเกือบทั้งหมดเป็น กลุ่มชาติพันธุ์อิ้วเมี่ยน (เมี่ยน) ซึ่งมีประวัติศาสตร์การอพยพมาจากประเทศจีนผ่านทางลาวเข้าสู่ไทย ปัจจุบันเป็นชุมชนที่เข้มแข็งในการสืบสานภูมิปัญญาดั้งเดิม โดยเฉพาะการปักผ้าด้วยเทคนิค "ปลักกลับด้าน" และลวดลายที่มีความหมายเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษ และมีระบบเครือญาติคือชาวอิ้วเมี่ยนที่บ้านปางปูเลาะยึดถือ ระบบแซ่ เป็นหัวใจหลักในชุมชนจะพบชื่อสกุลที่สะท้อนถึงแซ่เดิม เช่น "แซ่จ๋าว" หรือนามสกุลที่แปรมาจากภาษาเมี่ยน ซึ่งเป็นเครื่องหมายที่ช่วยระบุความสัมพันธ์ทางเครือญาติและห้ามการแต่งงานกันเองภายในแซ่เดียวกันตามจารีตประเพณี

โครงสร้างสังคมของชุมชนบ้านปางปูเลาะขับเคลื่อนด้วยการผสมผสานระหว่างระบบจารีตประเพณีของชาวอิ้วเมี่ยนและการจัดตั้งองค์กรชุมชนสมัยใหม่ที่เน้นการพึ่งพาตนเอง โดยมีศูนย์ส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมชุมชนบนพื้นที่สูง (ศสส.) เป็นแกนกลางสำคัญในการเชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างสามหมู่บ้านคือ ปางปูเลาะ ผาแดง และป่าเมี่ยง องค์กรนี้ทำหน้าที่บริหารจัดการกองทุนสวัสดิการและจัดกิจกรรมสร้างรายได้ส่วนกลาง เช่น การจัดงานวิ่งเทรลเพื่อนำรายได้มาเป็นกองทุนสำรองสำหรับช่วยเหลือสมาชิกในยามเจ็บป่วยหรือขาดแคลน ควบคู่ไปกับกองทุนหมู่บ้านที่ทำหน้าที่เป็นแหล่งทุนหมุนเวียนให้แก่ครัวเรือนในการขยายโอกาสทางการศึกษาและอาชีพ

ในส่วนของกลุ่มอาชีพ มีวิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ผลิตกาแฟคุณภาพบ้านปางปูเลาะเป็นเสาหลักทางเศรษฐกิจที่ทรงพลัง โดยเป็นการรวมกลุ่มของเกษตรกรที่เปลี่ยนจากการปลูกพืชล้มลุกมาเป็นกาแฟอาราบิก้าอินทรีย์ใต้ร่มไม้ใหญ่ ซึ่งไม่เพียงแต่สร้างรายได้ที่มั่นคงแต่ยังช่วยรักษาผืนป่าต้นน้ำไปในตัว กลุ่มนี้มีการพัฒนาตั้งแต่การปลูก การคั่ว ไปจนถึงการสร้างแบรนด์กาแฟของตนเองจนเป็นที่รู้จักในระดับประเทศ นอกจากนี้ยังมีกลุ่มงานหัตถกรรมที่รวบรวมกลุ่มสตรีในหมู่บ้านมาปักผ้าและทำเครื่องเงินตามลวดลายอัตลักษณ์ของชาวเมี่ยน ซึ่งเป็นการแปลงทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นรายได้เสริมที่ยั่งยืน

ความเข้มแข็งของกลุ่มอาชีพเหล่านี้ยังขยายผลไปสู่การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยมีการรวมตัวของกลุ่มโฮมสเตย์และร้านกาแฟที่เปิดบ้านให้นักท่องเที่ยวเข้ามาสัมผัสวิถีชีวิตดั้งเดิม โครงสร้างเช่นนี้สะท้อนให้เห็นว่าบ้านปางปูเลาะไม่ได้ทำงานแบบแยกส่วน แต่มีการจัดระเบียบสังคมที่เชื่อมโยงทั้งมิติสวัสดิการ การอนุรักษ์ทรัพยากร และการพัฒนาเศรษฐกิจเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ทำให้ชุมชนสามารถรักษาความมั่นคงทางสังคมท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี

ชุมชนบ้านปางปูเลาะเป็นหมู่บ้านของชาวไทยภูเขาเผ่าเมี่ยน (เย้า) ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่หุบเขาของอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา วิถีชีวิตและปฏิทินชุมชนของพวกเขาจึงมีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับธรรมชาติ ฤดูกาลและวัฒนธรรมประเพณีดั้งเดิมของชาวเมี่ยน ชีวิตประจำวันของชาวบ้านปางปูเลาะมีความเรียบง่ายและผูกพันกับการทำมาหากินในพื้นที่สูงเป็นหลัก เช่น การประกอบอาชีพเป็นหลักคือการทำเกษตรกรรม โดยเฉพาะการปลูกพืชไร่ อย่างข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีการปลูกชาและกาแฟ ซึ่งเป็นผลผลิตที่มีชื่อเสียงของชุมชน การใช้ชีวิตร่วมกับธรรมชาติชาวบ้านเคารพธรรมชาติและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในท้องถิ่น มีความเชื่อเรื่องเจ้าที่เจ้าทางและบรรพบุรุษ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการดำเนินชีวิตและกิจกรรมต่าง ๆ งานหัตถกรรมสตรีในชุมชนยังคงสืบทอดงานฝีมือการปักผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวเมี่ยน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องแต่งกายและวัฒนธรรมที่สำคัญ

ปฏิทินชุมชน

วิถีชีวิตและปฏิทินชุมชนของชาวบ้านปางปูเลาะมีความสัมพันธ์โดยตรงกับฤดูกาลและการทำเกษตรกรรมเป็นหลัก โดยชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพทำสวนลิ้นจี่และไร่กาแฟ ซึ่งเป็นตัวกำหนดกิจกรรมสำคัญในแต่ละเดือน 

• มกราคม-กุมภาพันธ์ : เป็นช่วงเตรียมตัวสำหรับกิจกรรมสำคัญที่สุดของปีคือ ตรุษจีน (ปีใหม่เมี่ยน) ซึ่งมักจะอยู่ในช่วงนี้ (ตามปฏิทินจันทรคติ) ชาวบ้านจะหยุดงานเฉลิมฉลอง ทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ มีการสังสรรค์และแต่งกายชุดประจำเผ่า ละในส่วนของการเกษตรเริ่มเตรียมพื้นที่สำหรับการเพาะปลูกพืชไร่บางชนิด และดูแลพืชผลที่มีอยู่
• มีนาคม-เมษายน : ช่วงนี้จะมีกิจกรรมทางศาสนาหรือประเพณีท้องถิ่นอื่น ๆ บ้างแต่โดยรวมเป็นช่วงที่เน้นการเตรียมพร้อมสำหรับการเกษตรในฤดูฝนที่กำลังจะมาถึงและเกษตรได้เวลาเตรียมดิน เริ่มต้นเพาะปลูกพืชไร่หลัก เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และดูแลต้นชา กาแฟ ลิ้นจี่
• พฤษภาคม-มิถุนายน : เป็นช่วงเข้าสู่ฤดูฝนอย่างเต็มตัว ชาวบ้านจะใช้เวลาส่วนใหญ่ในไร่ในสวนทำการเกษตรเน้นการเพาะปลูกพืชต่าง ๆ และการกำจัดวัชพืชในสวนลิ้นจี่ ไร่ชาและกาแฟ
• กรกฎาคม-สิงหาคม : เป็นช่วงฤดูฝนที่พืชกำลังเจริญเติบโตเต็มที่การเกษตรมีการดูแลรักษาพืชผลอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการเก็บเกี่ยวผลผลิตบางชนิดที่ออกตามฤดูกาล
• กันยายน-ตุลาคม : เป็นช่วงปลายฤดูฝน เตรียมเข้าสู่ฤดูหนาวชาวบ้านที่ทำการเกษตรเริ่มมีการเก็บเกี่ยวผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์
• พฤศจิกายน-ธันวาคม : เป็นช่วงฤดูหนาว อากาศเย็นสบาย เป็นเวลาแห่งการเก็บเกี่ยวผลผลิตที่สำคัญที่สุดของชุมชน ชาวบ้านที่ทำการเกษตรเป็นฤดูกาลเก็บเกี่ยวลิ้นจี่ (ผลผลิตหลักที่มีชื่อเสียง) การเก็บเกี่ยวชาและกาแฟ ซึ่งเป็นช่วงที่ชุมชนจะคึกคักเป็นพิเศษ มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาชมสวนและซื้อผลผลิต

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ผ้าปักเมี่ยน การละเล่นเครื่องดนตรี มี 2 ประเภท คือ เครื่องเป่า (จยัด) ทำด้วยทองแดง ทองเหลือง ความยาวประมาณไม่น้อยกว่า 50 เซนติเมตร และเครื่องตี ได้แก่ กลอง ฆ้องและฉาบ ซึ่งจะเล่นในโอกาสช่วงประกอบพิธีกรรม เช่น งานแต่งงาน งานบวช งานศพ และการละเล่นขาหยั่ง, หน้าไม้, เป่าใบไม้, ปืนไม้ไผ่

พิธีกรรม

• พิธีส่งผีป่า (ฝูงเยี่ยนฟิวเมี้ยน) เป็นพิธีกรรมเก่าแก่ที่ทำเมื่อมีคนเจ็บป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุ เพราะเชื่อว่าได้ลบหลู่ผีป่าโดยไม่ตั้งใจ พิธีเริ่มจากการ "ถามหมอผี" เพื่อรู้สาเหตุ แล้วจึงเตรียมเครื่องเซ่นไหว้ เช่น ไก่ กระดาษเงินกระดาษทอง และอุปกรณ์ที่ใช้สื่อสารกับผีป่า ("จ๋าว" ทำจากไม้ไผ่) พิธีจะเริ่มตั้งแต่ในบ้าน โดยหมอผีสวดคาถาให้ยันต์ป้องกันผี จากนั้นเดินทางไปทำพิธีในป่า มีการฆ่าไก่ 3 ตัว ตัวแรกบูชาวิญญาณบรรพบุรุษของคนป่วยอีกสองตัวบูชาผีป่าเพื่อขอขมาในพิธีจะมีการผูกด้ายแทนความผูกพันระหว่างคนป่วยกับผีป่า และเมื่อตัดด้ายก็เป็นสัญลักษณ์ว่าผีป่าปล่อยให้คนป่วยเป็นอิสระแล้ว สุดท้ายจะเผากระดาษเงินทองส่งให้ผีป่าและนำร่างจำลองผีป่าไปทิ้งในป่า พิธีนี้ใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง และเมื่อกลับบ้านห้ามนำของเหลือกลับ ถือเป็นสิ่งไม่เป็นมงคล
• พิธีเรียกขวัญ เป็นพิธีที่ทำเพื่อเรียกขวัญให้กลับมาสถิตในร่าง โดยเฉพาะเมื่อคนตกใจ เจ็บป่วย หรือเดินทางไกล ในหนึ่งปีแต่ละคนควรทำอย่างน้อย 1 ครั้ง และมักทำช่วงปีใหม่ของชาวเมี่ยน เครื่องเซ่นไหว้มีไม่มากสำหรับเด็กใช้ไก่ 1 ตัว ไข่ เหล้า และกระดาษเงิน สำหรับผู้ใหญ่ใช้หมูแทนไก่ พิธีทำหน้าหิ้งบูชา มีการสวดคาถาและเผากระดาษเงินเพื่อบอกบรรพบุรุษให้ช่วยคุ้มครองขวัญ พิธีนี้ใช้เวลาไม่นานราว 2 ชั่วโมง เมื่อเสร็จแล้วจะร่วมรับประทานอาหารกับผู้ประกอบพิธี ถือเป็นสัญญาณว่าขวัญกลับคืนมาและชีวิตจะเป็นสุข
• พิธีสะพานเรียกขวัญ (ต่ออายุ) เป็นพิธีใหญ่ที่ใช้เวลา 1 วัน เพื่อเรียกขวัญกลับเข้าร่างและต่ออายุ โดยสร้าง "สะพานไม้สด" ทอดข้ามลำธารหรือพื้นดินบริเวณชายหมู่บ้าน ผู้ประกอบพิธีจะเขียน "สาร" ถึงบรรพชน เทพเจ้าและขวัญที่หลงหาย พร้อมส่งสารด้วย "ม้าเร็ว" เชิงสัญลักษณ์ในพิธีจะมีการถวายเครื่องเซ่น เช่น หมู และไก่คนป่วยต้องนั่งขัดสมาธิรับข้าวสารที่ผู้ประกอบพิธีโยนมา เมื่อรับได้จะนำไปถวายหมอผี จากนั้นจะเดินข้ามสะพานกลับบ้านโดยไม่เหลียวหลัง เพื่อให้ขวัญตามกลับมาด้วย เมื่อเสร็จพิธีจะเผาเงินกระดาษ เป็นสัญลักษณ์ว่าขวัญได้กลับคืนและสุขภาพจะดีขึ้น

1.นายสมสิทธิ์ แซ่จ๋าว บุคคลสำคัญในฐานะผู้นำกลุ่มปลูกกาแฟบ้านปางปูเลาะ ซึ่งมีบทบาทหลักในการส่งเสริมอาชีพเกษตรกรรมและผลักดันให้กาแฟอาราบิก้าอินทรีย์ของหมู่บ้านเป็นที่รู้จักในฐานะสินค้าคุณภาพของอำเภอแม่ใจ

2.อ้ายเสม และ ลุงชัย ผู้อาวุโสและผู้ถ่ายทอดเรื่องราวตำนานการเดินทางของชาวอิ้วเมี่ยนจากจีนสู่ไทย

ทุนชุมชนของบ้านปางปูเลาะ มีรากฐานระหว่างทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็งของชาวอิ้วเมี่ยน โดยมี "กาแฟอาราบิก้าอินทรีย์" เป็นทุนทางเศรษฐกิจที่โดดเด่นที่สุด ชุมชนได้เปลี่ยนผ่านจากอดีตแดนฝิ่นสู่ถิ่นกาแฟคุณภาพสูงบนพื้นที่สูงกว่า 1,000 เมตร จากระดับน้ำทะเล ซึ่งการทำสวนกาแฟใต้ร่มไม้ใหญ่ไม่เพียงแต่สร้างรายได้ที่ยั่งยืน แต่ยังเป็นทุนทางกายภาพที่ช่วยรักษาป่าต้นน้ำแม่ใจให้คงความสมบูรณ์ เป็นแหล่งอากาศบริสุทธิ์และจุดชมทะเลหมอกที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาสัมผัสวิถีชีวิต

ในมิติของทุนทางวัฒนธรรม ชุมชนมีมรดกภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะเทคนิคการปักผ้าแบบ "ปลักกลับด้าน" ซึ่งเป็นลวดลายที่มีความหมายลึกซึ้งเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่องบรรพบุรุษ ทุนทางปัญญานี้ถูกยกระดับสู่สินค้าเชิงวัฒนธรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่มและเป็น Soft Power สำคัญของพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีทุนทางสังคมที่เข้มแข็งผ่านการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและการทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายระหว่างหมู่บ้านใกล้เคียง เพื่อบริหารจัดการสวัสดิการชุมชนและกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงภูมิวัฒนธรรม ความร่วมมือของคนในชุมชนภายใต้แนวคิดการอนุรักษ์รากเหง้าไปพร้อมกับการพัฒนาทักษะสมัยใหม่ จึงเป็นทุนมนุษย์ที่ขับเคลื่อนให้บ้านปางปูเลาะเติบโตอย่างมีทิศทางและพึ่งพาตนเองได้อย่างสง่างาม 

ชาวบ้านปางปูเลาะใช้ภาษาถิ่น (ภาษาเหนือ) เป็นภาษาหลักในการสื่อสารกับบุคคลภายนอกหรือกับชาวบ้านในชุมชนที่ไม่ได้เป็นชาวเมี่ยน ส่วนภาษาที่ใช้สื่อสารภายในกลุ่มเดียวกันใช้ภาษาเมี่ยน

เชียงใหม่เพรส (บก.). (9 พฤษภาคม 2565). “ปางปูเลาะ” ตำนานการเดินทางจากจีนสู่ไทยของชาวเมี่ยน. เชียงใหม่เพรส. สืบค้นเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2568, จาก 

เทศบาลตำบลศรีถ้อย. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.sritoy.go.th/   

ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดพะเยา. (ม.ป.ป.). ข้อมูลชนเผ่า. สืบค้นเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2568, จาก http://phayao-hdc.go.th/  

Museum Thailand. (ม.ป.ป.). จากจีนสู่แผ่นดินไทย. สืบค้นเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.museumthailand.com/ 

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2568). "อัครา" ชู "พะเยา ฮีลใจ Hidden Story - ฟังเสียงหัวใจ @ปางปูเลาะ" หนุนเศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็ง. สืบค้นเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.m-society.go.th/

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2568). วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ผลิตกาแฟคุณภาพบ้านปางปูเลาะ จังหวัดพะเยา. สืบค้นเมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2569, จาก https://www.doae.go.th/

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2568). วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ผลิตกาแฟคุณภาพบ้านปางปูเลาะ จังหวัดพะเยา. สืบค้นเมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2569, จาก http://www.phayao.go.th/