ชุมชนบ้านป่าแดงใต้ หมู่ที่ 3 ตำบลแดนชุมพล อำเภอสอง จังหวัดแพร่ มีประวัติความเป็นมาอย่างยาวนาน โดยในอดีตเป็นป่าไผ่ ป่าไม้สัก และป่าไม้แดงปะปนกันอยู่จำนวนมาก จึงเรียกหมู่บ้านนี้ว่าบ้านป่าแดง โดยเนื่องจากในพื้นที่อำเภอสองมีชื่อบ้านป่าแดงอยู่ก่อนแล้ว ซึ่งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอสอง และเพื่อไม่ให้ชื่อซ้ำกันจึงตั้งชื่อว่า "บ้านป่าแดงใต้" และใช้ชื่อหมู่บ้านนี้จนถึงปัจจุบัน

ชุมชนบ้านป่าแดงใต้ ตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 3 ตำบลแดนชุมพล จังหวัดแพร่ โดยพื้นที่ส่วนใหญ่ในหมู่บ้านเป็นพื้นที่ราบลุ่มและดอนสลับกันไป และพื้นที่การเกษตรส่วนใหญ่ หมู่บ้านล้อมรอบไปด้วยทุ่งนา อยู่ห่างจากอำเภอสองประมาณ 28 กิโลเมตร 

อาณาเขตติดต่อ ดังนี้

• ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลทุ่งน้าว อำเภอสอง จังหวัดแพร่
• ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่
• ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลแม่ยางร้อง อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่
• ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลห้วยหม้าย อำเภอสอง จังหวัดแพร่

ด้านสาธารณูปโภค

ในเขตพื้นที่หมู่บ้านป่าแดงใต้ ประชาชนมีไฟฟ้า ประปาทุกหลังคาเรือน

ในเดือนพฤศจิกายน 2568 สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร (รายเดือน) สำนักบริหารการทะเบียน กรมปกครอง รายงานจำนวนประชากร บ้านป่าแดงใต้ หมู่ที่ 3 จำนวนประชากรทั้งสิ้น 366 แยกเป็นประชากรชาย 178 คน ประชากรหญิง 188 คน และจำนวนหลังคาเรือนทั้งสิ้น 136 หลังคาเรือน

ชุมชนบ้านป่าแดงใต้มีโครงสร้างทางสังคมประกอบอาชีพ ดังนี้ ประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพการทำการเกษตรกร อาทิ ทำนา ทำไร่ข้าวโพด ยาสูบ พริก และเลี้ยงสัตว์ชนิดต่าง ๆ 

กลุ่มอาชีพและองค์กรชุมชน

ชุมชนมีการรวมกลุ่มและจัดองค์กรเพื่อการสนับสนุนการเรียนรู้และเสริมสร้างรายได้  ได้แก่ 

• ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชนบ้านป่าแดงใต้ ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการส่งเสริมอาชีพและพัฒนาทักษะและเป็นศูนย์กลางดำเนินกิจกรรมของประชาชนในชุมชน เช่น การเลี้ยงไส้เดือนในบ่อดิน นอกเหนือจากอาชีพหลัก ประชาชนยังประกอบอาชีพเสริมสร้างรายได้ เช่น เลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ด สุกร และกระบือ เป็นต้น
• ผลิตภัณฑ์ชุมชนสินค้า OTOP อาทิ ผลิตภัณฑ์จักสานจากวัสดุเหลือใช้และวัสดุท้องถิ่น เช่น ซองกาแฟ กล่องนม และซองน้ำยาปรับผ้านุ่มเพื่อนำมาเป็นแปรรูปเป็นสินค้าใหม่ ได้แก่ เชือกฟางนำไปทำตะกร้า กระเป๋าหลากหลายรูปแบบ นอกจากนี้ยังมีสินค้าที่นำมาแปรรูปมาจากปลาที่เลี้ยงไว้ในศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง เช่น ปลาแห้งรมควัน ปลาร้า เป็นต้น

ประเพณีความเชื่อและพิธีกรรม

ชาวบ้านยังคงยึดถือความเชื่อดั้งเดิมเกี่ยวกับ ศาลเจ้าพ่อ ซึ่งถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ปกปักคุ้มครองรักษา และเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของคนในชุมชน การบนบานศาลกล่าวกราบไหว้ขอพรเสริมบารมีให้แก่ตนเองและครอบครัว โดยชุมชนมีพิธีกรรมหลากหลายรูปแบบ ดังนี้

พิธีกรรมบายศรีสู่ขวัญ 

เป็นพิธีกรรมงานมงคลต่าง ๆ ที่นิยมและเป็นความเชื่อว่าเป็นการเรียกขวัญให้มาอยู่กับเนื้อกับตัว รวมถึงเป็นการปลอบใจเจ้าของขวัญอีกด้วย

พิธีสงเคราะห์สืบชะตา (สืบจ๊ะตา) 

เป็นพิธีที่มงคลสำคัญต่ออายุ ต่อชีวิตขับไล่สิ่งชั่วร้าย ขจัดเคราะห์ภัย โดยสามารถทำได้ทั้งในบุคคล ครอบครัว เช่น สืบชะตาคน สืบชะตาบ้าน เป็นต้น

การแต่งกาย

ประชาชนในหมู่บ้านได้มีรูปแบบการแต่งกายที่หลากหลายจากการอพยพมาจากหลายพื้นที่มารวมกัน การแต่งกายของชาวบ้านในหมู่บ้านป่าแดงใต้ส่วนใหญ่จึงมีการแต่งกายที่ผลิตจากผ้าทอพื้นเมือง ดังนี้ 

• ผู้ชาย สวมเสื้อผ้าหม้อห้อม เตวกี เอวผูกผ้าขาวม้า
• ผู้หญิง นุ่งซิ่น เสื้อหม้อห้อม หรือเสื้อผ้าฝ้ายแดง

การแต่งกายดังกล่าวไม่เพียงเป็นการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน แต่ยังเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาที่ยาวนานและงานประจำปีของไทย ได้แก่ ประเพณีวันขึ้นปีใหม่ ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีวันเข้าพรรษา ออกพรรษา ประเพณีลอยกระทง (ยี่เป็ง) 

ทุนกายภาพ 

ชุมชนมีแหล่งน้ำธรรมชาติ ได้แก่ แหล่งน้ำหนองใหม่ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำของหมู่บ้านทำหน้าที่เป็นทรัพยากรสำคัญต่อการทำการดำรงชีวิตและการใช้ประโยชน์ของชาวบ้านในด้านการเกษตร

ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น

• พระธาตุนคราชปาล์ม วัดป่าแดงใต้ หมู่ที่ 3 (จังหวัดแพร่) เป็นโบราณสถานและศาสนสถานสำคัญของชุมชน ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมศรัทธาของประชาชนในพื้นที่ ตลอดจนถึงเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม สะท้อนถึงรากฐานความเชื่อและวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่น
• ด้านการแสดงของชาวบ้าน คือ การฟ้อนเอื้องล้านนา ที่เป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่นโดยส่วนใหญ่นิยมแสดงต้อนรับนักท่องเที่ยวและในพิธีสำคัญต่าง ๆ ในหมู่บ้าน

ประชาชนในหมู่บ้านป่าแดงใต้ส่วนใหญ่ พูดภาษาพื้นเมือง (ภาษาถิ่นหรือกำเมือง) ในทางภาคเหนือ

แพร่โพสต์ แพร่ทุกโพสต์ ที่โดนใจ. (9 พฤศจิกายน 2561). บ้านป่าแดงใต้ หมู่บ้านท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี จังหวัดแพร่. Facebook. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2568, จาก http://www.facebook.com/watch/

เทศบาลตำบลแดนชุมพล. (ม.ป.ป.). แผนพัฒนาท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2568, จาก http://www.danchumpol.go.th/