ความเป็นมาของชื่อ “สี่หมื่น” นั้นมาจากเรื่องเล่าอันหลากหลายของบรรพชนจีนไหหลำที่เข้ามาตั้งรกรากอยู่แถบสี่หมื่นยาวนานกว่า 100 ปี บ้างเชื่อว่าเดิมสี่หมื่นเต็มไปด้วยป่าอ้อแขม กระทั่งมีช้างป่าโขลงใหญ่จำนวนกว่า 40,000 ตัว (ตามการคาดคะเนของบรรพชน) เดินผ่านเพื่อลงไปกินน้ำที่แม่น้ำแม่กลองเป็นประจำ กลายเป็นที่มาของร่องน้ำที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า “คลองสี่หมื่น” ขณะที่บางเรื่องเล่าว่าสี่หมื่นสัมพันธ์กับการรวมกลุ่มอั้งยี่จีนโพ้นทะเลจำนวนกว่า 40,000 นาย ที่เข้ามาตั้งรกรากและคบค้าสมาคมกันในพื้นที่สี่หมื่นตลอดจนบ้านต้นโพธิ์ จึงกลายเป็นที่มาของชุมชนสี่หมื่น บ้างก็ว่ามาจากนายหมื่นทั้งหมด 4 คนที่เข้ามาปกครองพื้นที่นี้นับตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 (องค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น, ไม่ปรากฏปี; ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย], สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

อย่างไรก็ตาม คำบอกเล่าของลุงธูป ปานมี ในงานระลึกพระพระพุทธเจ้าหลวงเสด็จประพาสต้น เล่าว่า สี่หมื่นแต่เดิมเป็นพื้นที่รกร้างว่างเปล่า กระทั่งมีชาวบ้าน (โดยเฉพาะชาวจีนโพ้นทะเลกลุ่มต่าง ๆ) เข้ามาจับจองพื้นที่สำหรับการทำสวนและเกษตรกรรม เพราะเห็นว่าพื้นที่สี่หมื่นปัจจุบันเป็นที่ราบริมแม่น้ำแม่กลอง มีคลองสี่หมื่นเป็นรางน้ำไหลผ่านเข้าออกอยู่เสมอ ความเจริญจึงเริ่มเข้ามาภายหลังที่มีการขยายตัวของชุมชนริมที่ราบแม่น้ำแม่กลองตัดคลองสี่หมื่น โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงเห็นสมควรที่จะแต่งตั้งบุคคลที่มีความรู้ความสามารถเหมาะสมเพื่อปกครองดูแลประชาชนในพื้นที่ จึงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนายหมื่น เป็นผู้ปกครองคนแรก จนนายหมื่นถึงแก่กรรมก็แต่งตั้งบุคคลรุ่นถัดไปให้ดำรงตำแหน่งเดียวกันกระทั่งถึงรุ่นนายหมื่นรุ่นที่ 4 เป็นเวลาเดียวกันที่ชาวบ้านเห็นพ้องให้เลือกใช้คำว่า “สี่หมื่น” อันเป็นมงคลนามและสัญลักษณ์แทนนายหมื่นทั้ง 4 เพื่อเรียกชุมชนบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำแม่กลองแห่งนี้ (องค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น, ไม่ปรากฏปี) กระทั่ง มีการจัดตั้งสุขาภิบาลดำเนินสะดวกอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2498 (ประกาศกระทรวงมหาดไทย, 17 กันยายน 2498)

ชาวสี่หมื่นเชื่อกันว่าชาวจีนโพ้นทะเล (ไหหลำ) เป็นผู้บุกเบิกชุมชนสี่หมื่นแห่งนี้ ทั้งบางเรื่องเล่ายังบอกว่าสี่หมื่นเป็นหมู่บ้านแรกในแถบลุ่มน้ำแม่กลอง ส่วนดำเนินสะดวกเป็นที่บุกเบิกการทำสวน แรกเริ่มชาวบ้านเน้นปลูกพืชผักสวนครัว หอม กระเทียม รวมถึงฝรั่ง จนภายหลังเริ่มมีการริเริ่มนำมะพร้าวบางช้างมาปลูกภายในพื้นที่ชุมชน (ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย], สมศักดิ์ เล็กบำรุงสกุล [ลุงจุ๋ม], ผู้ใหญ่บ้านกุลชาติ ศรีเนียม, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567) สำหรับแหล่งรวมศรัทธาภายในชุมชนนั้น

นอกเหนือจากศาลเจ้าแม่พิมพิลาไลยที่ชาวบ้านตั้งขึ้นใจกลางพื้นที่สวนนั้น ยังมีวัดสำคัญรายล้อมเขตชุมชนทั้งหมด 3 วัด ได้แก่

     วัดใหม่สี่หมื่น สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2337 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2470 มีหลวงพ่อสุทธิ์ พุทธสโร เจ้าอาวาสคนแรกที่ได้รับการบันทึกและเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียงแถบลุ่มแม่น้ำแม่กลอง อย่างไรก็ตาม คำบอกเล่าของบรรพชนสี่หมื่นเล่าว่า ยุคก่อนหน้าหลวงพ่อสุทธิ์มีหลวงพ่อเจ้าอาวาสอีกหลายรูป แต่ไม่ได้มีการบันทึกไว้ ข้อมูลที่จดบันทึกไว้จึงนับหลวงพ่อสุทธิ์เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก (ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย], สมศักดิ์ เล็กบำรุงสกุล [ลุงจุ๋ม], สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

     วัดตาล (ล้อม) บำรุงกิจ ที่มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่านางตาล (ไม่ทราบนามสกุล) บริจาคทรัพย์และที่ดินเพื่อสร้างวัดเมื่อ พ.ศ. 2417 และได้รับพระราชทานวิสุงคมสีเมื่อ พ.ศ. 2469

     วัดราชคาม ตั้งอยู่ฟากตรงข้ามแม่น้ำแม่กลองบริเวณหมู่ 4 ตำบลคุ้งน้ำวน อำเภอเมืองราชบุรี เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ. 2409 (ตามบันทึกคือปีขาล อัฐศก จุลศักราช 1228 รัตนโกสินทร์ศก 85) จากที่ดินเดิมที่เป็นจวนที่อยู่และที่ว่าความของพระยาราชเดชะ สมัยที่ท่านได้ช่วยสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ขุดคลองดำเนินสะดวก แรกเริ่มใช้ชื่อว่า “วัดราชประดิษฐ์” แต่คณะสงฆ์เห็นว่าชื่อพ้องกับวัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมารามในเมืองหลวง จึงเปลี่ยนชื่อเป็น “วัดราชคาม” (สำนักงานเจ้าคณะภาค 15, 10 พฤษภาคม 2566/16 พฤษภาคม 2566)

ชุมชนสี่หมื่นตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแม่กลอง มีคลองสายสำคัญตัดผ่านหมู่บ้านคือ คลองขุดสี่หมื่น ทอดยาวอยู่ทางทิศเหนือของวัดใหม่สี่หมื่น เพื่อใช้เป็นเส้นทางสัญจรสำหรับชาวบ้านในอดีต ตลอดจนการใช้น้ำเพื่อทำการเกษตรในท้องร่อง โดยเฉพาะการทำสวนมะพร้าว ทิศใต้ของหมู่ 1 ติดกับตำบลบางนกแขวก จังหวัดสมุทรสงคราม ศูนย์กลางของชุมชนจะอยู่บริเวณวัดใหม่สี่หมื่นและริมคลองสี่หมื่นนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ตามประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของผู้คนในสี่หมื่นสามารถแบ่งเป็น 2 ช่วงสำคัญ

ในยุคแรกจะนิยมสร้างบ้านติดกับแม่น้ำแม่กลอง เนื่องจากเป็นทางคมนาคมสัญจรหลักของผู้คนในลุ่มน้ำโดยวางเรือนหันหน้าเข้าหาแม่น้ำ ปัจจุบันหลงเหลือให้เห็นในแถบหย่อมบ้านริมคลองสี่หมื่น ในซอยแท็งก์น้ำทางทิศตะวันออกของวัดใหม่สี่หมื่น กระทั่งเมื่อมีการสร้างถนนตัดผ่านหมู่บ้านทำให้การคมนาคมทางน้ำเสื่อมความนิยมลง ผู้คนจึงเริ่มปลูกบ้านในบริเวณสวนของตนเองซึ่งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มตอนในของหมู่บ้าน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม ชาวบ้านนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันใช้พื้นที่ในการทำสวนมะพร้าว (มะพร้าวบางช้าง) และสวนกล้วยน้ำว้า รวมถึงมีการปลูกพืชผักสวนครัวและพืชผลร่วมด้วย (ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย], สมศักดิ์ เล็กบำรุงสกุล [ลุงจุ๋ม], ผู้ใหญ่บ้านกุลชาติ ศรีเนียม, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

ข้อมูลจากสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ในเดือนกันยายน 2567 ระบุว่า หมู่ที่ 1 บ้านสี่หมื่น มีจำนวนบ้านเรือน 142 มีประชากร 385 คน (เป็นเพศชาย 187 คน เพศหญิง 198 คน) และหมู่ที่ 2 บ้านสี่หมื่น  มีจำนวนบ้านเรือน 114 หลัง มีประชากร 328 คน (เป็นเพศชาย 161 คน เพศหญิง 167 คน) โดยสามารถแบ่งตามอายุประชากรได้ (สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง, 2567) ดังนี้  

ตารางแสดงประชากร (รายอายุ) ของหมู่ที่ 1 บ้านสี่หมื่น

 

ตารางแสดงประชากร (รายอายุ) ของหมู่ที่ 2 บ้านสี่หมื่น

ประชากรส่วนใหญ่ของบ้านสี่หมื่น สืบเชื้อสายจากชาวจีนโพ้นทะเลที่อพยพเข้ามาบุกเบิกพื้นที่ โดยมีชาวจีนไหหลำเป็นกลุ่มแรกและกลุ่มหลัก เข้ามาตั้งรกรากทำสวนและทำการค้าขายในละแวกนี้ (ในอดีตพื้นที่สี่หมื่นครอบคลุมพื้นที่กว้างกว่าหมู่ 1) ต่อมาจึงมีชาวจีนฮกเกี้ยนและแต้จิ๋วอพยพตามมา โดยชาวจีนรุ่นแรกจะคบค้าสมาคมและเกี่ยวดองทางเครือญาติกันเฉพาะกลุ่มคนที่ใช้ภาษาและนามสกุลเดียวกัน (ถือแซ่) ระบบนามสกุลหรือแซ่จะมีความเข้มข้น กระทั่งรุ่นลูกหลาน (รุ่น 2-3) ที่เริ่มมีการแต่งงานกับคนท้องถิ่นที่เป็นคนไทยหรือกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ทำให้เริ่มมีการผสมผสานวัฒนธรรมกลายเป็นกลุ่ม “วัฒนธรรมไทย-จีน” ซึ่งเป็นกลุ่มหลักที่อาศัยอยู่ในชุมชนมาจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มคนอพยพที่ย้ายเข้ามาประกอบอาชีพและตั้งรกรากใหม่ภายในชุมชน ทั้งชาวกะเหรี่ยงที่เข้ามาเล่าเรียนในโรงเรียนวัดใหม่สี่หมื่น ชาวกัมพูชา เมียนมา และลาวที่มาเป็นแรงงานในโรงงานอุตสาหกรรมบริเวณชุมชน (โรงงานอุตสาหกรรมมะพร้าวอ่อน) ตลอดจนงานในสวนมะพร้าวเฉพาะฤดูเก็บเกี่ยวที่จำเป็นต้องใช้แรงงานจำนวนมาก กระนั้น แรงงานเหล่านี้จะประกอบอาชีพอยู่ในเขตตำบลแพงพวย แต่จะมาเช่าห้องพักอยู่อาศัยในเขตตำบลสี่หมื่น (ผู้ใหญ่บ้านกุลชาติ ศรีเนียม, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

การศึกษา

บ้านใหม่สี่หมื่น มีโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ จำนวน 1 แห่ง คือ โรงเรียนวัดใหม่สี่หมื่น เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึงระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จากข้อมูลเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2567 ของสํานักงานเขตพื้นที่การประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 ระบุว่าโรงเรียนวัดใหม่สี่หมื่นมีจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 57 คน มีครู 6 คน โดยมีรายละเอียดของนักเรียนแต่ละระดับชั้น (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1, 2567)

กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในชุมชน: จีน

จากการสำรวจบ้านสี่หมื่น หมู่ที่ 1 ตำบลสี่หมื่น พบองค์กรทางสังคมทั้งเป็นทางการและไม่เป็นทางการ ดังนี้

 

ตารางแสดงองค์กรหรือกลุ่มทางสังคมที่ปรากฏในบ้านสี่หมื่น หมู่ที่ 1 ตำบลสี่หมื่น อำเภอดำเนินสะดวก

ชื่อองค์กร/กลุ่มทางสังคม	รายละเอียด
องค์กรหรือกลุ่มทางสังคมที่เป็นทางการ
กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)	กลุ่มบุคคลที่ได้รับการคัดเลือกภายในชุมชนให้เข้าร่วมอบรมตามหลักสูตรการดูแลสุขภาพที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด ดำเนินกิจกรรมด้านการดูแลส่งเสริมสุขภาวะของคนในชุมชน และงานจิตอาสาในกิจกรรมต่าง ๆ ของวัดใหม่สี่หมื่นและชุมชน
กลุ่มบทบาทสตรีและวิสาหกิจชุมชน	เริ่มต้นจากการรวมตัวของสตรีในชุมชนตามนโยบายส่งเสริมการพัฒนาอาชีพระดับชุมชน ดำเนินการควบคู่กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน มีการฝึกทักษะอาชีพที่หลากหลาย โดยมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาและแปรรูปผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวที่เป็นพืชเศรษฐกิจของชุมชน
คณะกรรมการ วัดใหม่สี่หมื่น	ปัจจุบันมีสมาชิกประมาณ 30 คน ทำหน้าที่ดูแลและดำเนินกิจกรรมภายในวัด
กลุ่มไวยาวัจกร วัดใหม่สี่หมื่น	คณะกรรมการวัดที่ได้รับการแต่งตั้งและถูกรับรองด้วยกฎหมายจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง ดำรงสถานะเจ้าพนักงาน ทำหน้าที่ดูแลวัดร่วมกับเจ้าอาวาส ปัจจุบันมีสมาชิกรวม 6 คน
ชมรมทูบีนัมเบอร์วัน (To Be No.1)	การรวมตัวกันของเยาวชนภายในวัดภายใต้การส่งเสริมจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสี่หมื่น มีการรวมกลุ่มและนัดหมายฝึกซ้อมการแสดงเพื่อเข้าประกวดในรายการต่าง ๆ ที่จัดขึ้นภายใต้โครงการทูบีนัมเบอร์วัน
องค์กรหรือกลุ่มทางสังคมที่ไม่เป็นทางการ
กลุ่มเด็กวัด	กลุ่มเด็กขาดโอกาสที่วัดใหม่สี่หมื่นรับอุปการะจำนวนรวม 90 คน ช่วงอายุตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาจนถึงอุดมศึกษา ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มเด็กขาดโอกาสทางการศึกษาด้วยสถานะเศรษฐกิจของครอบครัว ตลอดจนข้อจำกัดด้านสถานะบุคคลและสัญชาติ ส่วนมามาจากอำเภอสวนผึ้งและใกล้เคียง สำหรับวัยประถมจะศึกษาที่โรงเรียนวัดใหม่สี่หมื่น ต่อระดับชั้นมัธยมที่โรงเรียนวัดเนกขัมวิทยา และศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาในสถาบันใกล้บ้าน
กลุ่มแตรวงอารามบอย	การรวมตัวของกลุ่มเด็กและเยาวชนที่วัดรับอุปการะ โดยมีการฝึกซ้อมเป็นประจำและรับออกงานต่าง ๆ ภายในชุมชนและนอกชุมชน เพื่อหารายได้ส่งเสริมการศึกษา เครื่องดนตรีที่ใช้ได้รับการบริจาคจากวัดเนกขัมมาราม มีครูมน (นายภูวเดช เล็กบำรุง) อดีตทหารเรือ และครูแดงหรือจ่าแดง เป็นผู้ฝึกซ้อม
กลุ่มจิตอาสาช่างตัดผม	การรวมตัวกันของช่างตัดผมในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อจัดกิจกรรมตัดผมฟรีให้กับเยาวชนและคนภายในชุมชน โดยมักจัดบริเวณลานวัดใหม่สี่หมื่น
กลุ่มเกษตรกรสวนกล้วยไม้	การรวมกลุ่มของเกษตรกรที่ปลูกกล้วยไม้ภายในชุมชนดำเนินโครงการร่วมกันโดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจาก ปตท. เพื่อส่งเสริมการสร้างอาชีพและรายได้ให้กับเกษตรกรในพื้นที่

ที่มา: พระครูโสภณจันทรังสี และผู้ใหญ่บ้านกุลชาติ ศรีเนียม (สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

ปัจจุบันภายในชุมชนสี่หมื่นและหมู่บ้านใกล้เคียงประกอบด้วยประชากรหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งมีรากฐานวัฒนธรรมและความเชื่อที่ต่างกัน จากการสำรวจพบกิจกรรมทางวัฒนธรรมภายในชุมชน ดังนี้

พระครูโสภณจันทรังสี (ญาณเดช จนฺทโสภโณ) เจ้าอาวาสวัดใหม่สี่หมื่น เป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาวัดและชุมชน โดยเฉพาะการสนับสนุนด้านการศึกษาของเยาวชน โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ทั้งยังเป็นพระเกจิที่มีชื่อเสียงด้านการเจิมมือ

พิธีตีคลี ทุบมะพร้าวเสี่ยงทาย พิธีของกลุ่มคนทรงเจ้าที่สัมพันธ์กับศาลเจ้าแม่พิมพิลาไลย-เจ้าพ่อพลายงามในสวนกลางหมู่บ้าน โดยพิธีจะจัดขึ้นในช่วงเดือน 6 ของปี เพื่อเสี่ยงทายความอุดมสมบูรณ์ของน้ำ ผลผลิตทางการเกษตร และความเป็นอยู่ของคนในชุมชน โดยผู้ทรงเจ้าจะทำการตีคลี คือ การโยนลูกมะพร้าวที่ปอกเปลือกแล้ว (ลูกคลี) โดยคนที่อยู่อีกฝั่งจะต้องใช้ไม้ท่อนยาวหนึ่งศอก (ไม้คลี) ตีผลมะพร้าวที่โยนมาจนแตก โดยมะพร้าวที่นำมาประกอบพิธีเป็นผลผลิตจากสวนของคนในชุมชน โดยคนตีคลีมีการสืบทอดกันผ่านสายตระกูลเจริญผล (แซ่ตั๊น) เริ่มจากรุ่นนายแถม เจริญผล และภายหลังก็มีสมาชิกภายในตระกูลแก้วพลอยเข้าร่วมด้วย (ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย] และพระครูโสภณจันทรังสี, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

พระพุทธรูปและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัดใหม่สี่หมื่น วัดใหม่สี่หมื่นเป็นวัดเก่าแก่ในลุ่มน้ำแม่กลองที่สร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2337 โดยมีหลวงพ่อโชคดี เป็นพระประธานเก่าแก่ที่อยู่มาตั้งแต่แรกสร้างวัด สันนิษฐานว่าอายุมากกว่า 200 ปี ประดิษฐานอยู่ในโบสถ์ไม้หลังเก่าของวัด นอกจากนี้ชาวบ้านและผู้ศรัทธาทั้งในพื้นที่และจากต่างถิ่นยังนิยมสักการะพระรูปหล่อพระครูสุทธิ์ พุทธสโร อดีตเจ้าอาวาสรูปแรกที่มีบันทึกประวัติศาสตร์และเป็นหนึ่งในเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียงแถบลุ่มน้ำแม่กลอง ภายหลังการมรณภาพชาวบ้านที่เป็นศิษย์ได้ร่วมกันระดมเงินเพื่อหล่อรูปเพื่อกราบไหว้บูชา นอกจากนี้ยังมีเจ้าสัวสี่หมื่น (สำเภาทอง) รูปปั้นแสดงลักษณะชายชาวจีนโพ้นทะเลชาวไหหลำ โดยชาวบ้านเชื่อกันว่าชาวไหหลำเป็นชาวจีนกลุ่มแรกที่เข้ามาบุกเบิกพื้นที่และทำการค้าบริเวณฝั่งแม่น้ำแถบลุ่มน้ำแม่กลอง ชาวบ้านนิยมบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยเฉพาะเรื่องโชคลาภและการทำมาค้าขายให้รุ่งเรือง (พระครูโสภณจันทรังสี, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567)

ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมการทำสวนมะพร้าว เป็นภูมิปัญญาในการทำเกษตรกรรมในพื้นที่ลุ่มปากแม่น้ำที่มีลักษณะผสมระหว่างน้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็มตามช่วงฤดูกาล ภูมิปัญญาท้องร่องมีที่มาจากชาวจีนในแถบกวางตุ้งที่อพยพมายังประเทศไทยแล้วจึงบุกเบิกที่ดินปากแม่น้ำและพัฒนาเป็นพื้นที่เกษตรกรรมตามทุนที่ตนเองมีติดตัวมา โดยพืชที่ปลูกส่วนใหญ่จะนิยมปลูกมะพร้าวเพราะเป็นพืชเศรษฐกิจและเป็นที่ต้องการในตลาด ด้วยข้อจำกัดของการทำสวน ชุมชนต้องพึ่งพาความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกชุมชนในการถือแรงกันตั้งแต่การขุดลอกท้องร่องด้วยแรงงานคนเป็นประจำ การถือแรงเก็บเกี่ยว แต่ด้วยอายุที่มากขึ้นปัจจุบันหันมาจ้างแรงงานต่างชาติกันเป็นส่วนใหญ่

ปัจจุบันมีเพียงผู้สูงอายุที่ยังพอจะเข้าใจภาษาจีนตามกลุ่มภาษาของตนเองอยู่บ้าง แต่ไม่ได้มีการนิยมใช้ภาษาจีนในการสื่อสารในชีวิตประจำวันแล้ว อีกทั้งยังไม่มีการสอนหรือส่งต่อการใช้ภาษาจีน ทำให้คนรุ่นหลังเองก็หันมาใช้ภาษาไทยกลางเป็นภาษาหลักกันหมด

ด้านเศรษฐกิจ:

สมาชิกชุมชนบางส่วนไม่มีที่ดินของตนเอง เนื่องจากอาศัยเช่าที่วัดเพื่อทำเกษตร หรืออาศัยเช่าที่ดินจากเจ้าของที่ดินคนอื่น

ด้านสังคมและประชากร:

ปัจจุบันเด็กออกไปเรียนนอกชุมชนมากขึ้น ทำให้ชุมชนมีสถานะเป็นชุมชนสูงวัยที่ประชากรส่วนใหญ่ในชุมชนเป็นกลุ่มประชากรที่มีอายุเกิน 60 ปี อายุที่มากขึ้นและการเป็นชุมชนสูงวัยทำให้การทำเกษตรต้องพึ่งพาแรงงานจากภายนอก ทำให้ปัจจุบันมีแรงงานต่างชาติ (ประชากรแฝง) เข้ามาอาศัยและทำงานในพื้นที่มากขึ้น ทั้งในพื้นที่เกษตรกรรมและโรงงานแปรรูปมะพร้าว

กำลังอยู่ระหว่างจัดทำข้อมูล

เอกสารและสื่อมัลติมีเดีย

ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลดำเนินสะดวก อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี. (17 กันยายน 2498). ราชกิจจานุเบกษา. ฉบับพิเศษ เล่ม 72 ตอนที่ 74. หน้า 108-109.

โรงเรียนวัดใหม่สี่หมื่น (ยงค์ประชาเรืองวิทยานุกูล). (2565). แผนปฏิบัติการประจำปีการศึกษา 2565. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://sites.google.com/pracharath.ac.th/watmaisimuenschool/การบรหารงาน/o10-แผนดำเนนงานประจำป

“วัดใหม่สี่หมื่น กรุแตก! พบพระเครื่องซ่อนอยู่ในบาตรฝังดิน ใต้ฐานเจดีย์อายุกว่า 90 ปี.” (30 ธันวาคม 2565). อมรินทร์ทีวีออนไลน์. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://www.amarintv.com/news/detail/161773.

ส.แม่กลอง [นามแฝง]. (12 เมษายน 2563). “ประวัติและวัตถุมงคลหลวงพ่อสุทธิ์ วัดใหม่สี่หมื่น เจ้าของพระสมเด็จเก่าหายากของคลองสี่หมื่น.” สารานุกรมพระเครื่องลุ่มน้ำแม่กลอง. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://www.pra-maeklong.com/2020/04/watmai40000.html

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. (2567). “BIG DATA ข้อมูลสารสนเทศ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2.” สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567 เข้าถึงจาก https://sites.google.com/rb2.go.th/bigdatarb2/ขอมลสารสนเทศนกเรยน

สำนักงานเจ้าคณะภาค 15. (10 พฤษภาคม 2566). “ข้อมูลวัดราชคาม.” ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารกิจการคณะสงฆ์ภาค 15. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://www.sangha15.org/index.php?url=temple&id=884

สำนักงานเจ้าคณะภาค 15. (16 พฤษภาคม 2566). ข้อมูลวัดตาลบำรุงกิจ. ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารกิจการคณะสงฆ์ภาค 15. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://www.sangha15.org/index.php?url=temple&id=729

สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอดำเนินสะดวก. (2564). “ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน ระดับหมู่บ้าน/ชุมชน ปี 2564 หมู่ 1 ชุมชนบ้านสี่หมื่น ตำบลสี่หมื่น อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี.” สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอดำเนินสะดวก. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://district.cdd.go.th/damnoen/wp-content/uploads/sites/578/2022/02/ช่วงอายุ-สี่หมื่น.pdf

องค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น. (ไม่ปรากฏปี). “ประวัติตำบลสี่หมื่น.”  (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก https://simeun.go.th/public/list/data/index/menu/1142

องค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น. (ไม่ปรากฏปี). “สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐานขององค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น.” องค์การบริหารส่วนตำบลสี่หมื่น. (ออนไลน์). เข้าถึงเมื่อ 23 ตุลาคม 2567. เข้าถึงจาก. https://simeun.go.th/public/list/data/index/menu/1144

ข้อมูลการสัมภาษณ์

ณรงค์ เจริญผล [ลุงปอย], สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567

ผู้ใหญ่บ้านกุลชาติ ศรีเนียม, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567

พระครูโสภณจันทรังสี, สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567

สมศักดิ์ เล็กบำรุงสกุล [ลุงจุ๋ม], สัมภาษณ์, 23 ตุลาคม 2567