“ท่าแร่” ชุมชนคาทอลิกริมหนองหาร สกลนคร

 

บ้านท่าแร่ ชุมชนริมฝั่งหนองหาร จังหวัดสกลนคร ชุมชนชาวคาทอลิกแดนอีสานที่ก้องกังวาลด้วยเสียงระฆังโบสถ์ จากศรัทธาและความหวังของผู้คน

 

กว่า 140 ปีก่อน เมื่อกลุ่มชาวคริสต์ล่องแพข้ามหนองหาร มายังดินแดนที่พวกเขาอธิษฐานต่อเทวดามีคาเอล ขอให้พบแผ่นดินแห่งสันติและศรัทธา จากเพิงหญ้าแฝกเพียงไม่กี่หลังในวันนั้น ท่าแร่ค่อย ๆ เติบโตขึ้นเป็นหมู่บ้านที่มีผังเมืองเป็นตารางอย่างตะวันตก โดยแบ่งเป็นคุ้ม เช่น คุ้มกลาง คุ้มท่าแร่ และคุ้มแกว ชื่อที่สะท้อนการอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนของผู้คนหลากเชื้อสาย มีโบสถ์ใหญ่ตั้งตระหง่านเป็นศูนย์กลาง ปัจจุบันคือ “อาสนวิหารอัครเทวดามีคาเอล” โบสถ์ทรงเรือที่เป็นสัญลักษณ์แห่งศรัทธาและความร่วมแรงร่วมใจของชุมชน

 

ชื่อ “ท่าแร่” ปรากฏบนเอกสารราชการครั้งแรกในบันทึก “สำเนาหนังสือออกและคดีความ” ว่ากันว่ามาจากคำว่า “แฮ่” หรือ “หินแฮ่” หมายถึงดินลูกรังในสำเนียงอีสาน เพราะผืนดินบริเวณนี้เต็มไปด้วยดินลูกรัง

 

ตลอดศตวรรษที่ผ่านมา ท่าแร่ไม่เพียงเป็นหมู่บ้านคาทอลิก หากยังเป็น “พื้นที่แห่งความทรงจำร่วม” ที่ผสมผสานวัฒนธรรมต่างถิ่นกับวิถีอีสาน อาคารโคโลเนียลที่เรียงรายริมถนน เสียงสวดจากโบสถ์ผสานกับกลิ่นอายพื้นบ้าน วิถีเช่นนี้ดำเนินมาไม่ขาดสาย แม้จะผ่านทั้งเหตุการณ์สงครามโลกและช่วงเวลาแห่งการเบียดเบียนศาสนา

 

กว่าสองเดือนที่ผ่านมา ชื่อของท่าแร่กลับมาอยู่ในกระแสอีกครั้งบนจอภาพยนตร์ ผ่านผลงานของผู้กำกับ ทวีวัฒน์ วันทา ภาพยนตร์ที่ได้แรงบันดาลใจเสี้ยวหนึ่งจากชุมชน ถ่ายทอดเรื่องราวลึกลับที่ศรัทธาและพลังเหนือธรรมชาติปะทะกัน เมื่อบาทหลวงต้องร่วมมือกับหมอเหยา ความเชื่อพื้นถิ่นอีสาน เพื่อเผชิญหน้ากับผี/ปีศาจที่ออกอาละวาดในหมู่บ้านชื่อ “ท่าแร่”

 

แม้ภาพยนตร์จะเล่าเรื่องในโทนสยองขวัญ แต่ในมุมหนึ่ง “ท่าแร่” บนจอภาพยนตร์กลับปลุกให้ผู้คนหันมาสนใจชุมชนแห่งนี้อีกครั้ง เพราะไม่ว่าบนแผ่นฟิล์มหรือในความจริง “ท่าแร่” ก็ยังเป็นหมู่บ้านที่บอกเล่าศรัทธาของผู้คนเช่นเดิม

 

รู้จัก “บ้านท่าแร่” เพิ่มเติม : https://wikicommunity.sac.or.th/community/455

 

รู้จัก “มิสซังท่าแร่” เพิ่มเติม : https://db.sac.or.th/thailand-cultural.../detail.php...

 

รู้จัก “เหยา” และพิธีกรรมเกี่ยวกับเหยา เพิ่มติม : https://db.sac.or.th/thailand-cultural.../result.php...

ขอบคุณภาพจาก

1. มหัศจรรย์ดอทคอม: https://www.mahatsachan.com/travel-tips/travel-sakon/2023

2. sarakadee lite: https://www.sarakadeelite.com/.../history-from-tha-rae.../

3. The Cloud: https://readthecloud.co/tha-rae-the-exorcist/

สุธาสินี บุญเกิด: เขียน