เป็นแหล่งศึกษาวิถีชีวิตของมนุษย์ยุคโลหะในประเทศไทยตอนบนจากการค้นพบหลักฐานสำคัญทางโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์ (อายุ 2,500 – 3,000 ปี) เช่น เตาถลุงเหล็ก, โครงกระดูกมนุษย์, เครื่องมือหิน, เครื่องประดับ และภาชนะดินเผา

หมู่บ้านมอญห้วยน้ำใสมีบรรยากาศธรรมชาติร่มรื่นคล้าย “แม่กำปอง 2” โดดเด่นด้วยวัฒนธรรมมอญและกิจกรรมตักบาตร “จู๊ดเปอป๊าด” สร้างเสน่ห์และรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน

บ้านถ้ำตับเต่า ตำบลศรีดงเย็น อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ท่ามกลางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ มีทั้งภูเขา สายน้ำ ประวัติศาสตร์ชุมชนที่น่าสนใจ และเรื่องราวการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่จากอดีตจนถึงปัจจุบัน

บ้านโคกยูงเป็นชุมชนที่มีความโดดเด่นด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการพึ่งพาตนเองด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะการใช้ประโยชน์จากพืชผักพื้นบ้าน ที่ไม่เพียงใช้บริโภคในครัวเรือนเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทในด้านสุขภาพและเศรษฐกิจของชุมชน

มีพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ที่สมเด็จพระเทพฯ รับสั่งให้มหาวิทยาลัยศิลปากรช่วยกันจัดสร้าง และชุมชนวัดขนอนที่เป็นกลุ่มคนไทยในย่านคนมอญต่างร่วมแรงร่วมใจกันช่วยสืบสานศิลปะวัฒนธรรมไว้ให้ลูกหลาน และเป็นพื้นที่กิจกรรมทางวัฒนธรรมที่สำคัญของคนลุ่มน้ำแม่กลอง

ศูนย์กลางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และการค้าในเพชรบุรี แหล่งค้าขายสินค้าท้องถิ่นเก่าแก่มากมายหลากหลายชนิด ทั้งยังมีสตรีตอาร์ตบนผนังกำแพงสะท้อนถึงความคิดสร้างสรรค์ของศิลปินท้องถิ่น

"เทียนหอมลือเลื่อง เฟื่องฟูวัฒนธรรม เลิศล้ำวิถี เศรษฐกิจพอเพียง" ชุมชนบ้านเนินสะอาดมีการจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนบ้านเนินสะอาด การทำเทียนหอม OTOP 5 ดาว และในปัจจุบันพัฒนาเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเรียนรู้วิถีเกษตรพอเพียง

เกาะที่มากคุณค่าด้วยทรัพยากรทางทะเลและวัฒนธรรม เป็นสถานที่ที่รวบรวมแหล่งเรียนรู้ เรื่องการอนุรักษ์อาหารจากทะเล "ธนาคารปูม้า" วิถีชีวิตยังคงยึดโยงกับหลักศาสนา ชวนให้มาลองเรียนรู้ และแลกเปลี่ยนกับคนในพื้นที่

ชุมชนเข้มแข็ง มีวิถีชีวิตเรียบง่าย ชุมชนที่มีความร่วมมือกันอย่างดีในระดับท้องถิ่น และร่วมรักษาพื้นที่ป่าชุมชนที่ยังคงความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งพันธุ์ไม้พื้นเมือง สมุนไพร และสัตว์ป่า

ชุมชนชาติพันธ์ุม้งมีวัฒนธรรม ภาษา การแต่งกายและวิถีชีวิตที่ยังคงรักษาไว้ นิทานพื้นบ้าน แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ น้ำตกป่าหวายและม่อนหมอกภูตะวันที่รอการไปเยือน