เป็นชุมชนที่มีประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการอยู่อาศัยของชาวปกาเกอะญอ มานานกว่า 300 ปี มีวัฒนธรรมและพิธีกรรมความเชื่อที่มีความสัมพันธ์ที่แนบแน่นระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

ชุมชนที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่ซ้อนทับกันมาอย่างยาวนาน ด้วยกลิ่นอายอารยธรรมโบราณผ่านสถาปัตยกรรมและโบราณสถานที่สำคัญ เรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน นอกจากนี้ยังมีแหล่งชุมชนเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยร้านค้าเก่าแก่ ตลาดพื้นบ้าน และถนนสายประวัติศาสตร์ที่คงเอกลักษณ์ของเมืองไว้ได้อย่างครบถ้วน

ชุมชนวัฒนธรรม พื้นที่เศรษฐกิจ

เมืองหน้าด่านของนครหลวงลำปางที่มีเรื่องราวการต่อสู้ของชุมชน กลายเป็นชื่อของเมืองแห่งนี้

อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ "น้ำตกบ้านนามะอื้น" 

บ้านวัดโบสถ์เป็นชุมชนสังคมเกษตรกรรมที่มีพื้นที่ทางการเกษตรมากกว่า 2,800 ไร่

ชุมชนบ้านย่าหมี ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และพิทักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชน โดยการใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมในการปกป้องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง รวมถึงการจัดกิจกรรมและการรณรงค์ เพื่อสร้างความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมแก่สมาชิกของชุมชน

ปราสาทเต่าทอง ศิลปะขอมโบราณ ตั้งอยู่บนเนินรูปหลังเต่า มีคูน้ำล้อมรอบตามแบบผังเมืองโบราณ ในปี พ.ศ. 2521 มีการพบทองคำ และเครื่องประดับโบราณ รวมถึงประเพณีสารทเดือนสิบที่เป็นจุดเด่นของชุมชน

บ้านเมืองปอนเป็นหมู่บ้านที่ยังคงอนุรักษ์รูปแบบไทใหญ่ไว้ตั้งแต่ดั้งเดิม การทำจองพารา มีลักษณะคล้ายปราสาท โครงทำจากไม้ไผ่ ชนชาติไทยใหญ่ที่ยังคงสืบสานความศรัทธาในพระพุทธศาสนา

ตลาดร้อยปี ชุมแสงเป็นชุมชนโบราณที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานและมีเอกลักษณ์โดดเด่นในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านสถาปัตยกรรม วิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี และอาหารการกิน ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้ตลาดแห่งนี้เป็น สถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดนครสวรรค์