หมู่บ้านเกษตรกรรม ทำไร่ ทำนา ทำสวน ชาวบ้านเป็นคนเมือง ที่เคารพต่อสถาบันหลักของชาติ มีความเชื่อต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เคารพและกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษ ผู้มีพระคุณผีปู่ผีย่าตายาย มีพิธีสืบชะตา สงเคราะห์ เรียกขวัญ ผูกข้อมือ นับถือครูบาอาจารย์ สืบสานจารีตประเพณี มีวัดมงคลนิมิต เป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นที่พึ่งของชาวบ้าน

หมู่บ้านเกษตรกรรม ธรรมชาติงดงาม อากาศบริสุทธิ์

อนุรักษ์ภูมิปัญญาการทอผ้าไหมด้วยกี่กระตุก และการทำข้าวตัง อาหารท้องถิ่นแห่งชุมชนคลองข่อย

ชุมชนที่มีความอุดมสมบูรณ์ทางทรัพยากร เกษตรกรรมมั่นคง วัฒนธรรมลาวโคราชยังคงอยู่ เช่น บุญผะเหวด สงกรานต์ท้องถิ่น และคนในชุมชนร่วมแรงร่วมใจกันพัฒนาเพื่อให้เกิดความยั่งยืน

มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม มีพื้นที่ป่าโปร่งและแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดเล็กที่ช่วยหล่อเลี้ยงระบบเกษตรกรรม เป็นแหล่งผลิตพืชเศรษฐกิจสำคัญ เช่น มันสำปะหลัง ซึ่งเป็นรายได้หลักของชุมชน

บ้านตะเป่อพู หรือวะครึโค๊ะเป็นชุมชนปกาเกอะญอที่โดดเด่นด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตใกล้ชิดธรรมชาติ มีพิธีกรรมดั้งเดิม เช่น เซ่นปู่ตา เรียกขวัญ และงานปีใหม่ของชาวปกาเกอะญอที่สะท้อนความสามัคคีและอัตลักษณ์ของชุมชน

ควนดินดำ พื้นที่ป่าที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรทางธรรมชาติ ชุมชนดั้งเดิมที่อยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างลงตัว "ถ้ำภูผาเพชร" ภูเขาหินปูนในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด อุทยานธรณีสตูล ที่มีความสำคัญด้านธรณีวิทยา นิเวศวิทยา และด้านวัฒนธรรม

ชุมชนบ้านเนินน้ำคำ ตำบลโคกหินแฮ่ อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม มีจุดเด่นด้านการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะการทำขนมจีนเรณูสูตรดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาช้านาน

สวนกง ชุมชนชาวประมงที่รักและหวงแหนทรัพยากรท้องถิ่น มีการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทะเลอ่าวไทย สภาพแวดล้อมทางทะเลให้คงความอุดมสมบูรณ์และคืนความสมดุลของระบบนิเวศ ดูหลำ ฟังเสียงปลา วิถีชีวิตภูมิปัญญาการทำประมง มรดกอันล้ำค่าที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษเพื่อใช้ในการหาอยู่หากิน 

เหล่าสำราญ เป็นชุมชนชาติพันธุ์ภูไทที่ยังคงรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมไว้ทั้งการแต่งกายพื้นเมือง การฟ้อนภูไท และประเพณีผีฟ้า วิถีชีวิตของชาวบ้านส่วนใหญ่ยังคงยึดการเกษตรแบบผสมผสานเป็นหลัก โดยใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า มีการจัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ เช่น กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มออมทรัพย์ และกลุ่มอนุรักษ์วัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

เป็นชุมชนเกษตรผสมผสาน มีการพัฒนาอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้แก่สมาชิกในชุมชน ยังคงดำรงไว้ซึ่งวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน และชุมชนอยู่ใกล้สถานที่ท่องเที่ยวขึ้นชื่อของจังหวัดอย่างหินสามวาฬ

บ้านโต๊ะเวาะ หมู่ที่ 3 เป็นแหล่งข้าวพันธุ์พื้นเมืองหอมกระดังงา มีประวัติศาสตร์สำคัญอย่าง "สะพานไม้บ้านเจาะบากง" ที่ขณะนั้นยังไม่ได้อยู่ในแผนที่ประเทศไทย แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ก็เสด็จพระราชดำเนินไปถึง มีผลิตภัณฑ์จากหนามเตยที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน