เมืองหน้าด่าน อำเภอเวียงแก่น ดินแดนสองฝั่งโขง ดำรงวัฒนธรรมชนเผ่า เหล้าอุหวานบ้านห้วยเอียน

ชุมชนชาวไทเขินซึ่งเป็นชุมชนเกษตรกรรมมีวัดพระธาตุดอยผาตั้งเป็นศูนย์กลางในการรวมตัวในการประกอบกิจกรรมทางศาสนา

ปราสาทเต่าทอง ศิลปะขอมโบราณ ตั้งอยู่บนเนินรูปหลังเต่า มีคูน้ำล้อมรอบตามแบบผังเมืองโบราณ ในปี พ.ศ. 2521 มีการพบทองคำ และเครื่องประดับโบราณ รวมถึงประเพณีสารทเดือนสิบที่เป็นจุดเด่นของชุมชน

ชุมชนกะเหรี่ยงปกาเกอะญอ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติ และความท้าทายจากการจัดการพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติที่กระทบต่อสิทธิของชุมชนดั้งเดิม

ชุมชนที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลอูรักลาโวยจ ชนพื้นเมืองเดิม จากหลักฐานการตั้งถิ่นฐานในอดีตและยังปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน คือ สุสานบรรพบุรุษ

ชุมชนจัดตั้งใหม่โดยหน่วยงานรัฐในท้องถิ่น เป็นชุมชนชาติพันธุ์ที่แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่โดดเด่นของชาติพันธุ์ตนเอง รวมถึงการรวมกลุ่มจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนจักสานบ้านคลองโอน เพื่อการอนุรักษ์และสืบทอดภูมิปัญญา

กลุ่มชาวไทยทรงดำที่ย้ายมาจากบ้านทุ่งเฟื้อ (นาราง) บ้านวังตะโก บ้านหนองปรง บ้านห้วยท่าช้าง จังหวัดเพชรบุรี จากการก่อสร้างเขื่อนเพชร

ชาติพันธุ์ลาวเวียงที่ยังคงใช้ภาษาลาวในการสื่อสาร และมีอัตลักษณ์ด้านการทอผ้าที่กลายเป็นสินค้า OTOP ที่มีชื่อเสียง ศูนย์การเรียนรู้และแสดงภูมิปัญญาด้านการทอผ้าด้วยลวดลายที่สวยงามลึกซึ้ง วัดผาทั่งมีรูปจำลองของหลวงพ่อโต ที่เป็นเคารพศรัทธาของคนในและนอกชุมชน เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ จัดงานประเพณีแห่ค้างดอกไม้และงานไหลบ้านผาทั่งในช่วงเดียวกับเทศกาลสงกรานต์

ต้นตำรับการทอผ้ามัดหมี่ นอกจากผ้ามัดหมี่แล้วยังมีผ้าขาวม้า หอมปทุม หมี่กรอบสมุนไพร และกระยาสารท นอกจากนี้ ชาวไทยพวนยังอนุรักษ์การแต่งกายแบบดั้งเดิม เป็นการรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีไทยพวนไว้

บ้านกามาผาโด้ เป็นชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยงที่เรียกว่า ปกาเกอะญอ อันมีวิถีแตกต่างไปจากคนพื้นที่ราบ โดยชาวปกาเกอะญอมีวัฒนธรรม ขนบประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ ทั้งยังมีวิถีชีวิตกลมกลืนและผูกพันอยู่คู่กับทรัพยากรธรรมชาติดิน น้ำ และป่า

ชุมชนพหุวัฒนธรรมลีซู ลาหู่ จีน และไทใหญ่ ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่

แหล่งโบราณคดีเพิงผาถ้ำลอด พื้นที่แห่งการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่น่าศึกษา ทุนชุมชนกับการตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่ในพื้นที่ที่มีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์