วัดแก้วมณีเจริญธรรม เป็นจุดศูนย์กลางชุมชนในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา

ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์อาข่า-ไทลื้อจากหลายพื้นที่เข้ามารวมตัวกันเพื่อแสวงหาพื้นที่ทำกินและพัฒนาคุณภาพชีวิต สู่สังคมพหุวัฒนธรรมท่ามกลางดินแดนธรรมชาติในพื้นที่ชายแดนริมฝั่งแม่น้ำโขง

ชุมชนเก่าริมกุดนางใยและเป็นชุมชนแรกเริ่มตั้งเมืองมหาสารคาม พ.ศ. 2408

ชุมชนที่พบใบเสมาในสมัยทวารวดีในพื้นที่ต่าง ๆ ของชุมชนเป็นจำนวนมาก

นั่งหลังช้างชมธรรมชาติ สัมผัสบรรยากาศหมู่บ้านกลางหุบเขา ยลวิถีอัตลักษณ์ปกาเกอะญอที่บ้านทิโพจิ

ชุมชนชาวไทใหญ่ที่ยังคงดำรงวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม เและเป็นชุมชนที่มีทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์

ป่าโคกสำคัญของคนท้องถิ่นและมีการเปลี่ยนแปลงหลังการเข้ามาของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม

บ้านพี่น้องชาติพันธุ์ขมุ ชีวิตผูกพันกับผืนป่า สืบทอดประเพณีดั้งเดิม หุงเหล้าแบบชาวขมุ

บ้านพญาไพรเล่ามาพื้นที่หลักของไร่ชาดอยพญาไพร แหล่งปลูกชาออร์แกนิกคุณภาพสูงที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ ชุมชนที่มีความเข้มแข็งด้านอาชีพเกษตรกรรม โดยเฉพาะการปลูกชาอัสสัม ชาอู่หลง และชาเขียว ที่ได้รับการรับรอง GI และรางวัลระดับนานาชาติ 

ศาสนสถานที่มีลักษณะสวยงามเป็นเอกลักษณ์ เกิดจากความร่วมมือร่วมใจกันของกลุ่มเชื้อสายยะวาที่เข้ามาในประเทศไทย และตั้งอยู่ในพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ