ชุมชนบ้านป่ายางห่างเป็นชุมชนที่อยู่ติดกับแม่น้ำชีระหว่างเขตอำเภอเมืองกับอำเภอกันทรวิชัยนับว่าเป็นบ้านที่อยู่ชายขอบในอดีต แต่เมื่อมีสะพานข้ามแม่น้ำชีทำให้หมู่บ้านกลายเป็นเส้นทางหลักเชื่อมต่อระหว่างกันทรวิชัยกับอำเภอเมือง ผู้คนเริ่มรู้จัก และการเข้ามาสร้างถวารวัตถุ นำพาชุมชนรักษาศิลปวัฒนธรรมแบบเดิมให้คงอยู่

ในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร มีการมีการเพาะปลูกเห็ดเป็นรายได้เสริม

ชุมชนบ้านหัวลำภูมีทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ คือ ต้นตาลโตนด วัตถุดิบสำคัญสำหรับการแปรรูปน้ำตาลโตนด ผลิตภัณฑ์สินค้าซึ่งเป็นแหล่งรายได้ของคนในชุมชน   

หมู่บ้านวัฒนธรรมไทยทรงดำที่ยังคงสืบทอดขบนธรรมเนียมประเพณีเก่าแก่ของบรรพบุรุษมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน 

ชุมชนพหุวัฒนธรรมไทย มอญ และจีน ที่ก่อตั้งตั้งแต่สมัยอยุธยา มีวัดมะขามเป็นสถานที่ศูนย์รวมของชุมชนและยังรักษาการสวดมนต์แบบมอญที่นับวันจะหายากขึ้น

บ้านทุ่งคาพะเนียงแตกเป็นชุมชนชาวจีนที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานเพื่อประกอบอาชีพทำเหมืองแร่ดีบุก สภาพแวดล้อมชุมชนในปัจจุบันมีขุมเหมือง แสดงถึงร่องรอยความรุ่งเรืองของยุคอุตสาหกรรมแร่ดีบุก 

แหล่งงานฝีมือ เลื่องลือทั่วถิ่น ปั้นหมอน้ำดิน ครกหินนิยม ปลาส้ม แคบหมู ปลาบู่รสหวาน ประชาชื่นบาน จักสานกล่องข้าว

บ้านกกสะทอน ชุมชนเก่าแก่บนพื้นที่อำเภอวังสะพุงกับประวัติศาสตร์การย้ายถิ่นฐานที่ตั้งชุมชนและการเข้ามาของอุตสาหกรรมเชิงพาณิชย์สู่การสร้างอาชีพและรายได้ในครัวเรือน

ชุมชนไทยวน, ผ้าทอไทยวน, พิธีแห่นาคม้าไม้, งานแทงหยวก, ศิลปะการตัดกระดาษของคนไทยวน, ศูนย์อนุรักษ์วัฒนธรรมไท-ยวน

ทิวเขาเทือกเขาผีปันน้ำตะวันตก ลำห้วยโป่งนอกและลำห้วยสลกที่ไหลผ่านชุมชน