ชุมชนเกษตรกรรม เพาะเห็ด เลี้ยงสัตว์และรับจ้างเย็บเสื้อผ้า

ชุมชนชาวไทเขินซึ่งเป็นชุมชนเกษตรกรรมมีวัดพระธาตุดอยผาตั้งเป็นศูนย์กลางในการรวมตัวในการประกอบกิจกรรมทางศาสนา

ชุมชนที่มีประชากรหนาแน่น ตั้งอยู่ใกล้กับตลาดสด สถานที่ราชการ เช่น สถานีตำรวจ จึงมีร้านค้าอาหารที่หลากหลายคอยบริการ เปรียบเสมือนโรงอาหารของชาวเมืองมหาสารคาม

ชุมชนแสงภาตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติที่สวยงาม มีทิวทัศน์ของภูเขาและป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและการเดินป่า และมีการรักษาวัฒนธรรมและประเพณีท้องถิ่นไว้ได้ดี เช่น การจัดงานบุญประเพณีต่าง ๆ 

แม่น้ำอิง ลำน้ำแม่ต๊ำ หมู่บ้านทอเสื่อกก

โดดเด่นด้านการดำเนินชีวิตตามวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง การผลิตข้าวอินทรีย์เพื่อการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน

มีการแสดงหรือการละเล่นที่หลากหลาย ได้แก่ การแสดงมังคละ วงปี่พาทย์ วงกลองยาว บริเวณรอบ ๆ มีทิวทัศน์ที่สวยงามของภูเขาและป่าไม้ เหมาะสำหรับการเดินป่าและทำกิจกรรมกลางแจ้ง

พื้นที่ลุ่มน้ำสายบุรี 

เกษตรปลอดสารพิษ หมู่บ้านปลอดยาเสพติด เศรษฐกิจก้าวหน้า เน้นการศึกษา พัฒนาสังคม คมนาคมสะดวก

ตลาดขายสินค้าธรรมชาติ สินค้าตามฤดูกาล

ชุมชนกะเหรี่ยงปกาเกอะญอ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติ และความท้าทายจากการจัดการพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติที่กระทบต่อสิทธิของชุมชนดั้งเดิม

ชุมชนที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเลอูรักลาโวยจ ชนพื้นเมืองเดิม จากหลักฐานการตั้งถิ่นฐานในอดีตและยังปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน คือ สุสานบรรพบุรุษ