ชุมชนชาวโย้ยที่อากาศอำนวยได้มีการจัด "วันไทโย้ย" ในวันขึ้น 6 ค่ำ เดือน 6 เพื่อรำลึกถึงบรรพบุรุษ เป็นประจำทุกปี วันไทโย้ยจึงถือเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองชาติพันธุ์และเผยแพร่อัตลักษณ์ของชาวไทโย้ยต่อสาธารณชน ซึ่งนับว่าเป็นเทศกาลสำคัญที่ชาวไทโย้ยที่มีความโดดเด่นและปรากฏให้เห็นได้อย่างชัดเจนในปัจจุบัน

บ้านนาตะกรุด หนึ่งในชุมชนเกษตรกรรม ที่ใช้เวลาว่างรวมกลุ่มกันพัฒนาผลิตภัณฑ์ OTOP จนได้รับรางวัลระดับ 4 ดาว

ชุมชนวัดบ้านฆ้องมีจิตรกรรมฝาผนังที่บอกเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของชุมชน สะท้อนความเป็นมาของชาติพันธ์ลาวที่ถูกหลอมรวมเข้ากับวัฒนธรรมไทยท้องถิ่น

ควนพนางตุง ชุมชนบนพื้นที่ชุ่มน้ำโลกแห่งแรกของประเทศไทย หมู่บ้านคุณธรรมนำสภาพแวดล้อมที่ดีเตรียมพร้อมพัฒนาสู่การเป็นชุมชนท่องเที่ยว โดยมีทะเลน้อย ทะเลสาบน้ำจืดแหล่งที่อยู่อาศัยของนกกว่า 150 ชนิด เป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยว 

ชุมชนเกษตรกรรม องค์กรเข้มแข็ง

บ้านเมืองเสือที่มาของชื่ออำเภอพยัคฆภูมิพิสัย เป็นชุมชนโบราณในยุคโลหะตอนปลายในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ เป็นชุมชนที่ใช้ภาษาเขมรและเริ่มใช้ลดลงหลังจากวัฒนธรรมลาวเข้ามาในพื้นที่ 

ถนนดินสอ หรือบ้านดินสอ มาจากอาชีพดั้งเดิมของชุมชนบ้านดินสอที่ถนนตัดผ่าน คือ อาชีพทำและจำหน่ายดินสอเหลือง ดินสอขาว สำหรับเขียน และจำหน่ายสมุดไทยต่าง ๆ

ภายในวัดหอคำ บ้านคำกั้ง มีธรรมาสน์เสาเดียว ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ที่พบได้เฉพาะธรรมาสน์ของชาวผู้ไทเท่านั้น

ชุมชนดั้งเดิมที่ปรากฏหลักฐานการอยู่อาศัยมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย เป็นชุมชนที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจและการค้า ภายในชุมชนมีการอาศัยอยู่ร่วมกันระหว่างชาวไทยและชาวจีน มีวัดสีตลารามเป็นศาสนสถานสำคัญประจำชุมชน และมีสถาปัตยกรรมประเภทเรือนไม้ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นกระจายตัวอยู่ในชุมชน