บ้านหนองตับเต่าเป็นต้นแบบชุมชนที่ประยุกต์ใช้ “โคก หนอง นา โมเดล” ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง สร้างความมั่นคงทางอาหารและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนโดยชาวบ้านร่วมมือพัฒนาพื้นที่ เกิดการเรียนรู้ แบ่งปัน และพึ่งพาตนเอง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิต

ชุมชนบ้านดอนมะขามเฒ่ามีประวัติความเป็นมาที่ยาวนานและมีความผูกพันกับธรรมชาติ ชาวบ้านยังคงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิมไว้ได้อย่างดี เช่น การทำบุญประจำปีและกิจกรรมต่าง ๆ ที่มีรากฐานจากวิถีชีวิตของบรรพบุรุษ

ชุมชนมีจุดเด่นด้านภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน โดยเฉพาะคุณลุงสมาน ชูฝา ผู้เชี่ยวชาญด้านการรักษาด้วยวิธีดั้งเดิม การเป่ากระหม่อมและรักษางูสวัด ซึ่งยังคงถูกสืบทอดและใช้ดูแลสุขภาพในชุมชน

บ้านตะเป่อพู หรือวะครึโค๊ะเป็นชุมชนปกาเกอะญอที่โดดเด่นด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตใกล้ชิดธรรมชาติ มีพิธีกรรมดั้งเดิม เช่น เซ่นปู่ตา เรียกขวัญ และงานปีใหม่ของชาวปกาเกอะญอที่สะท้อนความสามัคคีและอัตลักษณ์ของชุมชน

บ้านหนองขนานยังคงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นได้อย่างดี เช่น การจัดกิจกรรมประเพณีต่าง ๆ เช่น งานประเพณีสงกรานต์ การทำบุญตามประเพณีท้องถิ่น รวมถึงกิจกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรมที่สร้างความสามัคคีและความร่วมมือในชุมชน

หมู่บ้านเกษตรกรรม ทำไร่ ทำนา ทำสวน ชาวบ้านเป็นคนเมือง ที่เคารพต่อสถาบันหลักของชาติ มีความเชื่อต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เคารพและกตัญญูรู้คุณต่อบรรพบุรุษ ผู้มีพระคุณผีปู่ผีย่าตายาย มีพิธีสืบชะตา สงเคราะห์ เรียกขวัญ ผูกข้อมือ นับถือครูบาอาจารย์ สืบสานจารีตประเพณี มีวัดมงคลนิมิต เป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นที่พึ่งของชาวบ้าน

ชุมชนบ้านปางทองคือการดำเนินชีวิตตามวิถีปกาเกอะญออย่างเรียบง่าย ควบคู่กับการอนุรักษ์ป่า มีวิถีชีวิตหลักคือการทำไร่หมุนเวียนที่ยังคงรักษาป่า และพึ่งพาป่าเป็นแหล่งอาหาร ยาสมุนไพร ใช้ทรัพยากรอย่างพอดี

บ้านเคาะทีโค๊ะ เป็นชุมชนกะเหรี่ยงตั้งอยู่ในเขตตามลุ่มน้ำ หุบเขาของดอยเบอบาตู กลางป่าที่ล้อมรอบไปด้วยธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ตามแนวเทือกเขาถนนธงชัย

ชุมชนปกาเกอะญอที่ทำการเกษตรแบบพึ่งพาธรรมชาติและยังคงรักษาประเพณีวัฒนธรรมแบบดั้งเดิม

บ้านแม่นิลตั้งอยู่ในโครงการพัฒนาพื้นที่สูง "โครงการหลวงแม่สอง" ในเขตพื้นที่ชุมชนมีน้ำตกหลายจุด เช่น น้ำตกแม่นิลคี น้ำตกชาวดอย และน้ำตกแม่ระเมิง เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม

บ้านห้วยน้ำนัก ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่มีวิถีชีวิตพึ่งพาอาศัยทรัพยากรธรรมชาติทั้งในการเพาะปลูก การลงหลักปักฐานในพื้นที่ สภาพแวดล้อมที่มีความอุดมสมบูรณ์ และการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่กับสิทธิในการครอบครองและใช้ประโยชน์ในที่ดินทำกิน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงด้านการประกอบอาชีพ วิถีชีวิต และระบบสังคมที่มีผลกระทบต่อวัฒนธรรมดั้งเดิม

บ้านวาเล่ย์เหนือเป็นชุมชนที่โดดเด่นด้วยการผสมผสานระหว่างธรรมชาติที่สวยงาม วัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ และการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืนผ่านการทำเกษตรอินทรีย์ ชุมชนนี้มีผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นซึ่งได้รับการยอมรับในวงกว้าง ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความสามารถในการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน แต่ยังแสดงถึงความเคารพและรักษาสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นให้ยืนยง