ชุมชนบ้านปางทองคือการดำเนินชีวิตตามวิถีปกาเกอะญออย่างเรียบง่าย ควบคู่กับการอนุรักษ์ป่า มีวิถีชีวิตหลักคือการทำไร่หมุนเวียนที่ยังคงรักษาป่า และพึ่งพาป่าเป็นแหล่งอาหาร ยาสมุนไพร ใช้ทรัพยากรอย่างพอดี

มีความสมบูรณ์ทางทรัพยากรธรรมชาติทั้ง "น้ำ" และ "ป่า" 

บ้านวาเล่ย์เหนือเป็นชุมชนที่โดดเด่นด้วยการผสมผสานระหว่างธรรมชาติที่สวยงาม วัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ และการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืนผ่านการทำเกษตรอินทรีย์ ชุมชนนี้มีผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นซึ่งได้รับการยอมรับในวงกว้าง ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความสามารถในการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน แต่ยังแสดงถึงความเคารพและรักษาสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นให้ยืนยง

ควนดินดำ พื้นที่ป่าที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรทางธรรมชาติ ชุมชนดั้งเดิมที่อยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างลงตัว "ถ้ำภูผาเพชร" ภูเขาหินปูนในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด อุทยานธรณีสตูล ที่มีความสำคัญด้านธรณีวิทยา นิเวศวิทยา และด้านวัฒนธรรม

บ้านห้วยมะซางมีจุดเด่นด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะการจัดการป่าต้นน้ำและการสร้าง "หัวน้ำหมู่บ้าน" ซึ่งช่วยฟื้นฟูระบบนิเวศและลดปัญหาภัยแล้งอย่างได้ผล ชุมชนยังเป็นต้นแบบของ "ชุมชนปลอดการเผา" ที่มีบทบาทสำคัญในการลดปัญหาหมอกควันในพื้นที่สูง นอกจากนี้ บ้านห้วยมะซางยังมีผลิตภัณฑ์เด่น คือ กระเป๋าผ้าปักลายชนเผ่าลาหู่ ซึ่งเป็นงานหัตถกรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์วัฒนธรรม

บ้านท่าเลน ที่ตั้งชุมชนประมงอันเงียบสงบ หาอยู่หากินและสร้างรายได้ ด้วยการทำประมงชายฝั่งร่วมกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของพื้นที่ป่าชายเลนอันเป็นทรัพย์สมบัติของชุมชนสู่การพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ได้รับยกย่องว่าเป็นเส้นทางพายเรือคายัคที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

สวนกง ชุมชนชาวประมงที่รักและหวงแหนทรัพยากรท้องถิ่น มีการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรทะเลอ่าวไทย สภาพแวดล้อมทางทะเลให้คงความอุดมสมบูรณ์และคืนความสมดุลของระบบนิเวศ ดูหลำ ฟังเสียงปลา วิถีชีวิตภูมิปัญญาการทำประมง มรดกอันล้ำค่าที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษเพื่อใช้ในการหาอยู่หากิน 

สงวนคำ พื้นที่ชุมชนชานเมืองที่ความเจริญและพัฒนาการทางสังคมเข้ามาพร้อมกับปัญหาสภาพแวดล้อม และการจัดการระบบนิเวศชุมชน การร่วมแรงร่วมใจของสมาชิกในชุมชนและหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เห็นความสำคัญและตระหนักถึงปัญหาจนเกิดเป็นโครงการเพื่อจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน จนกลายเป็นพื้นที่ชุมชนต้นแบบที่ได้รับรางวัลในด้านการจัดการขยะและระบบนิเวศชุมชนมากมาย

บ้านเคาะทีโค๊ะ เป็นชุมชนกะเหรี่ยงตั้งอยู่ในเขตตามลุ่มน้ำ หุบเขาของดอยเบอบาตู กลางป่าที่ล้อมรอบไปด้วยธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ ตามแนวเทือกเขาถนนธงชัย

บ้านห้วยน้ำนัก ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่มีวิถีชีวิตพึ่งพาอาศัยทรัพยากรธรรมชาติทั้งในการเพาะปลูก การลงหลักปักฐานในพื้นที่ สภาพแวดล้อมที่มีความอุดมสมบูรณ์ และการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่กับสิทธิในการครอบครองและใช้ประโยชน์ในที่ดินทำกิน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงด้านการประกอบอาชีพ วิถีชีวิต และระบบสังคมที่มีผลกระทบต่อวัฒนธรรมดั้งเดิม

เหล่าสำราญ เป็นชุมชนชาติพันธุ์ภูไทที่ยังคงรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมไว้ทั้งการแต่งกายพื้นเมือง การฟ้อนภูไท และประเพณีผีฟ้า วิถีชีวิตของชาวบ้านส่วนใหญ่ยังคงยึดการเกษตรแบบผสมผสานเป็นหลัก โดยใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า มีการจัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ เช่น กลุ่มแม่บ้าน กลุ่มออมทรัพย์ และกลุ่มอนุรักษ์วัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

บางสระเก้าชุมชนที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวบ้านที่ยังคงรักษาและสืบทอดประเพณีท้องถิ่นที่มีคุณค่า ชุมชนแห่งนี้มีจุดเด่นที่สะท้อนถึงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน การผลิตสินค้าท้องถิ่นที่มีคุณภาพ และกิจกรรมท่องเที่ยวที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชน