ยะพอรักษ์ช้าง เคียงธรรมชาติ สืบวัฒนธรรมปกาเกอะญอ คำขวัญของชุมชนชาวปกาเกอะญอที่ยังอนุรักษ์วัฒนธรรม วิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ และช้าง

ชุมชนเล็กริมแม่น้ำเจ้าพระยา บรรยากาศสงบ เรียบง่าย เต็มไปด้วยเสน่ห์วิถีไทยดั้งเดิม มีขนมไทยโบราณอย่างทองหยอด ฝอยทอง และเม็ดขนุนฝีมือกลุ่มแม่บ้านที่ขึ้นชื่อเรื่องรสชาติ กลิ่นหอม และความประณีต

"คลองคล้าบ้านพวน เชิญชวนมาเที่ยว" หมู่บ้านวัฒนธรรมไทยพวน เอกลักษณ์ภาพนูนปูนปั้นแสดงปริศนาธรรมรอบอุโบสถวัดศรีมงคลซึ่งได้พัฒนาเป็นแอนิเมชั่นในนิทรรศการ เฮียนฮู้ รู้บ๊านพวน

บ้านแม่นิลตั้งอยู่ในโครงการพัฒนาพื้นที่สูง "โครงการหลวงแม่สอง" ในเขตพื้นที่ชุมชนมีน้ำตกหลายจุด เช่น น้ำตกแม่นิลคี น้ำตกชาวดอย และน้ำตกแม่ระเมิง เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม

ชุมชนมี "กู่พระนา" โบราณสถานภายในชุมชน เป็นปราสาทที่สร้างในพุทธศตวรรษที่ 16 ตามอิทธิพลวัฒนธรรมเขมร เพื่ออุทิศแด่เทพเจ้าทั้ง 3 ในลัทธิตรีมูรติของศาสนาพราหมณ์

จุดเด่นของบ้านกล้วยคือ ชุมชนตั้งอยู่ใต้ทางด่วนเฉลิมมหานคร ชาวบ้านจึงเปรียบเปรยว่านี่คือ "หลังคาที่แพงที่สุดในกรุงเทพฯ" เพราะพวกเขาไม่มีบ้านแบบปกติ แต่ใช้โครงสร้างทางด่วนเป็นเพดานคุ้มแดดฝน ชุมชนจึงสะท้อนภาพชีวิตของคนจนเมืองที่ยังต้องต่อสู้กับความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัย

บ้านพอด ชุมชนเก่าแก่ในพื้นที่ริมชายฝั่งทะเลที่มีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลาย ส่งผลต่อพัฒนาการของชุมชนทั้งด้านสังคมและการประกอบอาชีพกับการเพิ่มศักยภาพชุมชนจากต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อความมั่นคงของชุมชน

มีอ่างเก็บน้ำของบ้านแม่กื้ดหลวงที่ชุมชนดูแลร่วมกัน สำนักสงฆ์ปิตานุสรณ์ พระธาตุขาวสิริกัญไชย และมีการจัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ ของหมู่บ้านเพื่อนำไปสู่การพัฒนาชุมชน

ชุมชนชาวประมงที่ยังคงวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม รวมถึงมีหาดทรายสวยงามธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสประสบการณ์การทำประมง การทานอาหารทะเลสด ๆ และพักผ่อนในบรรยากาศเงียบสงบ 

เข้าเยี่ยมชมเรื่องราวของชาวไทยพวนผ่านการเรียนรู้จากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวนบ้านดงกระทงยาม วัดบ้านใหม่ ซึ่งเป็นทั้งศูนย์รวมความรู้และความศรัทธาของคนในชุมชน

พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดฝั่งคลอง – ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชไทยพวน ภายในวัด มีนิทรรศการเรื่องราววิถีชีวิต การแต่งกาย ภาษาโบราณ และข้าวของเครื่องใช้ของชาวพวน แบ่งเป็นโซนต่าง ๆ บน 2 ชั้นของอาคาร ได้ชม การแสดงพื้นบ้าน, “การปั้นบายศรีขวัญ”, “การตักบาตรเช้า” และเรียนรู้ประเพณีฮีต 12 คอง 14 เช่น ประเพณีสารทพวน บุญข้าวจี่ ตักบาตรเทโวฯ

บ้านทุ่งสะโบ๊ะ ชุมชนชาวประมงพื้นถิ่นกับการทำมาหากินด้วยการพึ่งพาอาศัยทรัพยากรธรรมชาติในการดำรงชีวิต และการสร้างเสริมพัฒนาศักยภาพชุมชน การรวมกลุ่มองค์กรเพื่อสร้างความเข้มแข็ง และการต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สร้างงานสร้างอาชีพสร้างความมั่นคงของชุมชน