ชุมชนชาวไทยองที่มีถิ่นฐานภูมิลำเนาจากรัฐฉานของพม่า และแคว้นสิบสองปันนาของจีน 

เป็นชุมชนใหญ่ ตั้งอยู่ในเป็นตำบลเขื่อนผากซึ่งมีชื่อเสียงทั้งทางด้านการท่องเที่ยว การเกษตร และธรรมชาติ มีป่าเขา ทุ่งนา เป็นชุมชนที่มีบรรยากาศดี โรงเรียนเขื่อนผากวิทยาเป็นโรงเรียนของสามเณรแห่งเดียวในอำเภอพร้าว โรงเรียนเขื่อนผากชราบาลเป็นโรงเรียนคนชราแห่งเดียวเมืองพร้าวที่ให้ผู้สูงอายุได้เข้าไปทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น เต้นแอร์โรบิค สานก๋วย แข่งกีฬา เป็นต้น

บ้านโป่งคำ ชุมชนเก่าแก่ของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวพวนที่อพยพย้ายถิ่นฐานมากจากประเทศลาว การเข้ามาของผู้คน วิถีชีวิต และวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น

ป่าไม้สมบูรณ์ เป็นแหล่งหาเห็ดโคน มีวัดบ่อเก่าบน เป็นแหล่งรวมศรัทธา และประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา วัดสงบร่มรื่นด้วยต้นไม้ มีศาลากลางน้ำและโบสถ์ที่สวยงาม

พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ แหล่งท่องเที่ยวจุดชมวิว

บ้านห้วยงู ชุมชนพื้นเมืองบนพื้นที่ราบกลางหุบเขาติดลำน้ำแม่งัด กับทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ในการดำรงชีวิต และวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์

ชุมชนเล็ก ๆ บนดอยสกาด หนึ่งในจุดหมายปลายทางของเหล่านักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนอำเภอปัว พักผ่อนนอนโฮมสเตย์บรรยากาศอบอุ่นเรียบง่ายตามวิถีชุมชน

ชุมชนย่านตลาดการค้าบริเวณถนนเขางูในเขตอำเภอเมืองราชบุรี ตั้งแต่แยกบริเวณทิศเหนือลงมาถึงสามแยกทางทิศใต้ที่ตัดกับถนนเจดีย์หัก พบอาคารพาณิชย์ในลักษณะห้องแถวไม้ 2 ชั้น อยู่บริเวณสองฝั่งของถนน ซึ่งถนนเขางูนี้เป็นบริเวณแหล่งผลิตและจำหน่ายโอ่งมังกรหรือโอ่งราชบุรีที่ขึ้นชื่อ

บ้านอ่าวบอน ศูนย์วัฒนธรรมศึกษาเรียนรู้วิถีชีวิตชาวมอแกน สถานที่ที่ยังคงกลิ่นไอและรูปแบบการดำเนินชีวิตดั้งเดิมของชาวยิปซีทะเลอย่างเข้มข้น ดังคำกล่าวที่ว่า “เที่ยวหมู่เกาะสุรินทร์ เยือนถิ่นชุมชนมอแกน” 

บ้านป่าสักขวาง หมู่บ้านแรกที่ชาวไตหย่าได้เข้ามาบุกเบิกและอยู่รวมกันเป็นชุมชนก่อนที่จะมีการขยายย้ายออกไปตั้งหมู่บ้านใหม่ และมีคนกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ เข้ามาอาศัยอยู่

ชุมชนชาติพันธุ์ ประเพณีวัฒนธรรมไทดำ ชุมชนที่สามารถพึ่งพาตนเอง และกลายมาเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง 

หมู่บ้านชาวชาติพันธุ์อิ้วเมี่ยน จุดชมวิวภูผาแดง ป่าต้นน้ำแม่ใจ ไร่กาแฟพืชเศรษฐกิจ