บ้านรักไทยเป็นหมู่บ้านที่ตั้งขึ้นตามโครงการพระราชดำริที่มุ่งเน้นการพัฒนาอย่างยั่งยืนและส่งเสริมการเกษตรที่หลากหลายโดยเฉพาะ "ทุเรียนหลงรักไทย" ซึ่งได้รับความนิยมในตลาด รวมถึงการรักษาทรัพยากรธรรมชาติอย่างต้นไม้รูปหัวใจแห่งเนินมะปราง ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน

แหล่งทำกินหนองเล็งทราย ชุบชีวิตสิ่งแวดล้อม

ชุมชนบ้านน้ำฮูเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เมืองปาย เป็นชุมชนของชาวไทใหญ่และชาวจีนฮ่อ มีวัดน้ำฮู วัดเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของอำเภอปายและอยู่คู่เมืองปายมายาวนาน โดยมีพระอุ่นเมือง สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวเมืองปายและนักท่องเที่ยวหลายคนต้องแวะเข้ามากราบสักการะ

ชุมชนไทดำ ที่มีอาณาเขตติดถนนทางหลวง อีกทั้งมีประเพณีวัฒนธรรม หัตถกรรมเสื้อผ้า และเครื่องจักสานของกลุ่มชาติพันธุ์ไทดำ

พึ่งพาตนเองตามวิถีพอเพียง หมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เชิงวัฒนธรรม เชิงวิถีเกษตรอินทรีย์

เป็นแหล่งเรียนรู้การทำเทียนพรรษาประเภทแกะสลักขนาดใหญ่ 

ชุมชนเก่าแแก่ริมคลองประชาชมชื่น ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เชื่อมต่อระหว่างพื้นที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ นิเวศวิทยา และวัฒนธรรม ให้ผู้ที่สนใจได้เรียนรู้ตลอดเส้นทาง ไม่ว่าจะเป็นเส้นทางธรรมชาติ, วัด, แหล่งผลิตสินค้า OTOP และพิพิธภัณฑ์บ้านดนตรี

ชุมชนที่มีความโดดเด่นทางด้านวัฒนธรรม การอยู่ร่วมกันในชุมชน สภาพแวดล้อมที่อุดมสมบูรณ์ล้อมรอบไปด้วยธรรมชาติ

น้ำตกขุนต๊ำ จำปาทองลือชื่อ ศักดิ์สิทธิ์ คือพระธาตุโป่งขาม ลือนามแดนข้าวโพดหวาน เล่าขานถิ่นสาวงาม โดดเด่นวัฒนธรรมล้านนา ผลิตภัณฑ์ผักตบชวา ภูมิปัญญาท้องถิ่น

อารามเวียงห้าว (สำนักปฏิบัติธรรมสวนโพธิอิสระ)

"ฮอมผญ๋าสาสบหก" คลังความรู้แห่งภูมิปัญญาสาสบหก แหล่งสั่งสมภูมิปัญญาบรรพชนชาวละว้า รวมตัวสืบทอดเจตนารมณ์การดูแลป่าสู่การกอบกู้วิกฤตทรัพยากรด้วยประสบการณ์การบริหารจัดการน้ำ ดังวิสัยทัศน์ชุมชนว่า "บ้านสาสบหก อนุรักษ์ธรรมชาติสิ่งแวดล้อม มีการบริหารจัดการที่ดี ครอบครัวชุมชนเข้มแข็ง ส่งเสริมเกษตรเศรษฐกิจพอเพียง"

ชุมชนบ้านคลองมะขามเป็นชุมชนของคนไทยพลัดถิ่น และเป็นชุมชนประมงเชิงอนุรักษ์