บ้านเมืองปอนเป็นหมู่บ้านที่ยังคงอนุรักษ์รูปแบบไทใหญ่ไว้ตั้งแต่ดั้งเดิม การทำจองพารา มีลักษณะคล้ายปราสาท โครงทำจากไม้ไผ่ ชนชาติไทยใหญ่ที่ยังคงสืบสานความศรัทธาในพระพุทธศาสนา

ชุมชนบ้านไร่รวงทองมีการผลิตสุรากลั่นที่สืบทอดภูมิปัญญากันมาตั้งแต่อดีต ประยุกต์ใช้เทคนิควิธีการผลิตจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน และได้รับการรับรองจากกรมสรรพสามิต

จักสานหมวกไม้ไผ่ การจักสานของใช้จากไม้ไผ่ ทำตะกร้าจากไม้ไผ่ ปั่นกระดาษสา การถักโครเชท์

บ้านยาป่าแหน่ ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์มูเซอแดง พัฒนาการทางสังคมของชุมชนกับความเชื่อดั้งเดิมในวิถีวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ และการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น

บ้านวัดโบสถ์เป็นชุมชนสังคมเกษตรกรรมที่มีพื้นที่ทางการเกษตรมากกว่า 2,800 ไร่

ตำบลท่าเคยเป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางชาติพันธ์ุเเละวัฒนธรรม รวมไปถึงทรัพยากรธรรมชาติที่เต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์

ชุมชนบ้านย่าหมี ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และพิทักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชน โดยการใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมในการปกป้องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง รวมถึงการจัดกิจกรรมและการรณรงค์ เพื่อสร้างความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมแก่สมาชิกของชุมชน

ในอดีตเคยได้รับฉายาว่าเป็นหมู่บ้านที่ยากจนที่สุดในจังหวัดที่พัฒนาตัวเองด้วยการจัดตั้งธนาคารชุมชนจนได้รับรางวัลหมู่บ้านสารสนเทศดีเด่นประจำปี 2558 ของกรมพัฒนาชุมชน

ชุมชนที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่ซ้อนทับกันมาอย่างยาวนาน ด้วยกลิ่นอายอารยธรรมโบราณผ่านสถาปัตยกรรมและโบราณสถานที่สำคัญ เรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน นอกจากนี้ยังมีแหล่งชุมชนเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยร้านค้าเก่าแก่ ตลาดพื้นบ้าน และถนนสายประวัติศาสตร์ที่คงเอกลักษณ์ของเมืองไว้ได้อย่างครบถ้วน

บ้านห้วยนกกก อันนามกำเนิดจากลำห้วย แวดล้อมไปด้วยธรรมชาติ ผสานวัฒนธรรมลาหู่

ชุมชนเกษตรกรรมโคนมและประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง มีวัดออนกลาง เจดีย์ศรีสุทธิจิตต์เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาหลักของหมู่บ้าน

ชุมชนขาติพันธุ์ม้ง มีทิวทัศน์โดยรอบหมู่บ้านที่สวยงาม