บ้านเมืองหลวง เป็นหมู่บ้านที่มีความโดดเด่นในการทอผ้าไหมเก็บลายลูกแก้ว และการย้อมมะเกลือ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน รวมถึงเอกลักษณ์ในการ "แซวผ้า" หรือการปักลวดลายสีสันสดใส และพัฒนามาเป็นผลิตภัณฑ์ที่สร้างรายได้ให้กับชุมชน

บ้านนาขุนแสนเป็นชุมชนไทยวนเก่าแก่ในพื้นที่จังหวัดราชบุรีที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน และตั้งอยู่บนพื้นที่อันอุดมสมบูรณ์ แหล่งปลูกส้มโอขาว ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสร้างรายได้ ทั้งยังมีวัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์ชุมชนที่เป็นเอกลักษณ์และเป็นมรดกทางภูมิปัญญาของชาวไทยวน คือ ผ้าจก ซึ่งเป็นรากเหง้าของชาวบ้านนาขุนแสน

บ้านพอด ชุมชนเก่าแก่ในพื้นที่ริมชายฝั่งทะเลที่มีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลาย ส่งผลต่อพัฒนาการของชุมชนทั้งด้านสังคมและการประกอบอาชีพกับการเพิ่มศักยภาพชุมชนจากต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อความมั่นคงของชุมชน

วิถีชีวิตชุมชนชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมดั้งเดิม ปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมือง ท่ามกลางสภาพภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงและห่างไกล ชาวบ้านดำรงชีวิตเรียบง่าย พึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล

เข้าเยี่ยมชมเรื่องราวของชาวไทยพวนผ่านการเรียนรู้จากพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านไทยพวนบ้านดงกระทงยาม วัดบ้านใหม่ ซึ่งเป็นทั้งศูนย์รวมความรู้และความศรัทธาของคนในชุมชน

ชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยงโพล่ง ที่ยังคงรักษาวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น ชุมชนตั้งอยู่ใกล้เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ซึ่งเป็นมรดกโลกด้านธรรมชาติ มีการใช้ชีวิตอย่างพึ่งพิงธรรมชาติ การอนุรักษ์ป่าผ่านความเชื่อและพิธีกรรม 

ห้วยปูแกง (บ้านแม่ขมุน้อย) เป็นชุมชนที่รักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมและวัฒนธรรมท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี มีการทอผ้าด้วยมือและงานฝีมือท้องถิ่นที่โดดเด่น เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ใส่ใจอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ชุมชนช่วยกันดูแลรักษาความสะอาดพร้อมทั้งยังมีทัศนียภาพงดงาม จึงเป็นตัวอย่างการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนควบคู่กับการรักษาวัฒนธรรมและธรรมชาติได้อย่างกลมกลืน

จุดเด่นของชุมชนบ้านตะเพินคี่คือการเป็นชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยงที่มีความโดดเด่นทางวัฒนธรรม วิถีชีวิต และทรัพยากรธรรมชาติ เนื่องจากตั้งอยู่ท่ามกลางพื้นที่ป่าภูเขาที่อุดมสมบูรณ์ใกล้กับ อุทยานแห่งชาติพุเตย     

ทำเลที่ตั้งติดชายฝั่งทะเลอ่าวไทย ทำให้ชุมชนมีทรัพยากรทางทะเลอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การทำประมงพื้นบ้าน อาชีพหลักของชาวบ้านส่วนใหญ่ยังคงเกี่ยวข้องกับทะเล ทั้งการจับสัตว์น้ำและการแปรรูป เช่น ปลาหมึกแห้ง กะปิ น้ำปลา ซึ่งไม่เพียงเป็นแหล่งรายได้ แต่ยังสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน

วิถีชีวิตสงบและเรียบง่ายท่ามกลางธรรมชาติ

ชุมชนบ้านป๊อก เป็นหนึ่งในหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงในเขตเทือกเขาอินทนนท์ตอนปลาย มีการจัดการทรัพยากรธรรมชาติร่วมกันของชุมชน โดยเฉพาะ "ป่าชุมชนบ้านป๊อก" ซึ่งมีพื้นที่กว่า 1,600 ไร่ ได้รับการดูแลโดยชาวบ้านเองผ่านกลไกของกลุ่มอนุรักษ์ 

เค่ง (Qeej) หรือแคนม้ง ดนตรีชาติพันธ์ุที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นใช้ในพิธีกรรมที่มีความเฉพาะ และผ้าทอใยกัญชง เส้นใยธรรมชาติ ที่คู่ควรแก่การศึกษาและเรียนรู้จากหมู่บ้านนี้