สงวนคำ พื้นที่ชุมชนชานเมืองที่ความเจริญและพัฒนาการทางสังคมเข้ามาพร้อมกับปัญหาสภาพแวดล้อม และการจัดการระบบนิเวศชุมชน การร่วมแรงร่วมใจของสมาชิกในชุมชนและหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เห็นความสำคัญและตระหนักถึงปัญหาจนเกิดเป็นโครงการเพื่อจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน จนกลายเป็นพื้นที่ชุมชนต้นแบบที่ได้รับรางวัลในด้านการจัดการขยะและระบบนิเวศชุมชนมากมาย

บ้านแม่นิลตั้งอยู่ในโครงการพัฒนาพื้นที่สูง "โครงการหลวงแม่สอง" ในเขตพื้นที่ชุมชนมีน้ำตกหลายจุด เช่น น้ำตกแม่นิลคี น้ำตกชาวดอย และน้ำตกแม่ระเมิง เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม

บ้านหนองโกวิทย์โดดเด่นด้านการทอผ้าพื้นเมืองจากวัสดุธรรมชาติ ควบคู่กับการอนุรักษ์วิถีชีวิตดั้งเดิม เช่น ลงแขกดำนาและธนาคารข้าว ชุมชนเข้มแข็ง มีการรวมกลุ่มอาชีพ และได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอกอย่างต่อเนื่อง

บางสระเก้าชุมชนที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวบ้านที่ยังคงรักษาและสืบทอดประเพณีท้องถิ่นที่มีคุณค่า ชุมชนแห่งนี้มีจุดเด่นที่สะท้อนถึงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน การผลิตสินค้าท้องถิ่นที่มีคุณภาพ และกิจกรรมท่องเที่ยวที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชน

บ้านวังน้ำมอก ชุมชนท่ามกลางพื้นที่ทางธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีความโดดเด่นทางศิลปวัฒนธรรม วิถีชีวิตความเป็นอยู่ ชุมชนท่องเที่ยวที่มีเสน่ห์และกิจกรรมที่หลากหลาย ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวเพื่อชมศิลปะหัตกรรมพื้นเมือง และการเรียนรู้ความเป็นท้องถิ่นวังน้ำมอก

มีภูมิปัญญาการจักสานที่มีความเป็นเอกลักษณ์ของบ้านต้นตาล "ป่าชุมชนบ้านต้นตาล” ได้รับยกย่องให้เป็นสุดยอดต้นแบบป่าชุมชน ที่มีการบริหารจัดการอย่างยั่งยืน และยังเป็นต้นแบบฟื้นฟูบริหารจัดการยั่งยืน

บ้านห้วยน้ำนัก ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่มีวิถีชีวิตพึ่งพาอาศัยทรัพยากรธรรมชาติทั้งในการเพาะปลูก การลงหลักปักฐานในพื้นที่ สภาพแวดล้อมที่มีความอุดมสมบูรณ์ และการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่กับสิทธิในการครอบครองและใช้ประโยชน์ในที่ดินทำกิน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงด้านการประกอบอาชีพ วิถีชีวิต และระบบสังคมที่มีผลกระทบต่อวัฒนธรรมดั้งเดิม

บ้านด้วงมีระบบบริหารจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ ภายใต้การสนับสนุนจากโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาหนองหวาย ช่วยให้เกษตรกรรมเติบโตอย่างยั่งยืน ทั้งการทำนา พืชไร่ และเลี้ยงปลาในกระชัง ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการน้ำอย่างจริงจัง อีกทั้งยังมีแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่สวยงามบริเวณฝายหนองหวาย ซึ่งเป็นทั้งสวนสาธารณะและพื้นที่พักผ่อนของคนในชุมชนและนักท่องเที่ยว

ชุมชนบ้านปางทองคือการดำเนินชีวิตตามวิถีปกาเกอะญออย่างเรียบง่าย ควบคู่กับการอนุรักษ์ป่า มีวิถีชีวิตหลักคือการทำไร่หมุนเวียนที่ยังคงรักษาป่า และพึ่งพาป่าเป็นแหล่งอาหาร ยาสมุนไพร ใช้ทรัพยากรอย่างพอดี

ชุมชนบ้านทีจอชี มีจุดเด่นในการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืนโดยพึ่งพาธรรมชาติ และยังคงรักษาวัฒนธรรมปกาเกอะญอดั้งเดิมไว้ได้อย่างเข้มแข็ง ชุมชนมีความสามัคคีสูง มีผู้นำท้องถิ่นที่ได้รับการยอมรับ และใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดำเนินชีวิต

อนุรักษ์วัฒนธรรมปกาเกอญอและมีวิถีชีวิตอยู่กับธรรมชาติอย่างยั่งยืน

ยะพอรักษ์ช้าง เคียงธรรมชาติ สืบวัฒนธรรมปกาเกอะญอ คำขวัญของชุมชนชาวปกาเกอะญอที่ยังอนุรักษ์วัฒนธรรม วิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ และช้าง