ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ขมุในเขตพื้นที่รอยต่อชายแดนไทย-ลาว ภูมิปัญญาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นและวิถีชีวิตของผู้คนกับธรรมชาติ

ชุมชนชนบทประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมและอาชีพรับจ้าง มีพื้นที่ติดต่อกับแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอำเภอแม่ออน คือ น้ำพุร้อนสันกำแพง

เป็นหมู่บ้านปกาเกอะญอ และคนพื้นเมือง อาศัยอยู่ร่วมกัน โดยมีวัดดอยคำเป็นศูนย์รวมจิตใจ

เมืองหน้าด่านของนครหลวงลำปางที่มีเรื่องราวการต่อสู้ของชุมชน กลายเป็นชื่อของเมืองแห่งนี้

เป็นชุมชนที่มีประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการอยู่อาศัยของชาวปกาเกอะญอ มานานกว่า 300 ปี มีวัฒนธรรมและพิธีกรรมความเชื่อที่มีความสัมพันธ์ที่แนบแน่นระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ "น้ำตกบ้านนามะอื้น" 

บ้านพญาไพรเล่ามาพื้นที่หลักของไร่ชาดอยพญาไพร แหล่งปลูกชาออร์แกนิกคุณภาพสูงที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ ชุมชนที่มีความเข้มแข็งด้านอาชีพเกษตรกรรม โดยเฉพาะการปลูกชาอัสสัม ชาอู่หลง และชาเขียว ที่ได้รับการรับรอง GI และรางวัลระดับนานาชาติ 

คริสตจักรบ้านขุนป๋วย เป็นศาสนสถานประจำชุมชน ถือเป็น ศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชน เห็นได้จากการที่ชาวบ้านส่วนใหญ่มักจะมีส่วนร่วมกับโบสถ์ที่อยู่คู่กับชุมชนมายาวนานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน การดูแลซึ่งกันและกัน ผ่านพิธีการนมัสการ เกิดการทำกิจกรรมนอกเหนือจากพิธีกรรมทางศาสนา การรวมกลุ่มทั้งกลุ่มพ่อบ้าน แม่บ้าน เยาวชนและเด็กมีการพัฒนาด้านบุคคล การจัดเข้าค่ายเยาวชนในช่วงปิดภาคเรียน ตลอดจนการร่วมกันพัฒนาชุมชน ขณะเดียวกันในทุกวันอาทิตย์ของการเข้าโบสถ์ ทุกคนจะต้องใส่ชุดประจำเผ่าทั้งชายและหญิงเพื่อเป็นการสืบสานวัฒนธรรมการแต่งกายชุดชนเผ่ากะเหรี่ยงให้ดำรงอยู่ต่อไป  

บ้านยาป่าแหน่ ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์มูเซอแดง พัฒนาการทางสังคมของชุมชนกับความเชื่อดั้งเดิมในวิถีวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ และการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น

ชุมชนบ้านไร่รวงทองมีการผลิตสุรากลั่นที่สืบทอดภูมิปัญญากันมาตั้งแต่อดีต ประยุกต์ใช้เทคนิควิธีการผลิตจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน และได้รับการรับรองจากกรมสรรพสามิต

บ้านเมืองปอนเป็นหมู่บ้านที่ยังคงอนุรักษ์รูปแบบไทใหญ่ไว้ตั้งแต่ดั้งเดิม การทำจองพารา มีลักษณะคล้ายปราสาท โครงทำจากไม้ไผ่ ชนชาติไทยใหญ่ที่ยังคงสืบสานความศรัทธาในพระพุทธศาสนา

จักสานหมวกไม้ไผ่ การจักสานของใช้จากไม้ไผ่ ทำตะกร้าจากไม้ไผ่ ปั่นกระดาษสา การถักโครเชท์