ชุมชนที่มีรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ที่ลึกซึ้งและยั่งยืน ประวัติของวัดและเหตุการณ์สำคัญทางศาสนาในอดีตส่งผลให้วัดจุฬามณีกลายเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนในพื้นที่ ทั้งในมิติของศรัทธาทางศาสนาและการดำรงชีวิตของชุมชนในแต่ละวัน

"กู่ฤาษี" ปราสาทหินโบราณ พุทธศาสนสถานเก่าแก่นิกายมหายาน ร่องรอยอารยธรรมขอมแถบอีสานใต้ในอดีต อโรคยาศาลหรือสถานพยาบาลแห่งราชอาณาจักรขอม ศูนย์รวมศรัทธาของผู้คนมานานหลายร้อยปี

บ้านหนองตาเถร เป็นแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมประเพณีลาวครั่งด้านภูมิปัญญา "นมัสการหลวงพ่อเกสร พักผ่อนหนองตาเถร วัฒนธรรมงามเด่นลาวครั่ง"

หมู่บ้านบนดอยสูงที่อยู่อาศัยของชาวอิ้วเมี่ยนที่มีถิ่นกำเนิดมาจากพื้นที่ภูเขาสูงของจีน ชุมชนที่ยังตั้งมั่นในวัฒนธรรมดั้งเดิมของตนกับวิถีการดำรงชีพท่ามกลางธรรมชาติที่โอบล้อมอย่างอบอุ่น

ชุมชนเกษตรกรรมบนพื้นที่ราบลุ่มริมแม่น้ำเจ้าพระยา (ฝั่งตะวันออก) ที่มีดินอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลูก เห็นได้จากปัจจุบันที่ชุมชนได้กลายเป็นแหล่งสินค้าประเภทผลิตภัณฑ์จากกล้วยน้ำว้า

เป็นชุมชนที่มีประวัติศาสตร์อายุราวคราวเดียวกับเมืองเชียงใหม่และลำพูน หรือมีอายุประมาณ 400 - 700 ปี สังเกตจากการพบเห็น ซากโบราณสถาน ซากโบราณวัตถุต่างๆ เช่น ถ้วยชาม เครื่องมือ เครื่องใช้ เครื่องปั้นดินเผา หิน อิฐ ซากปรักหักพังที่ทับถมกันมาเป็นเวลาช้านาน ไม่ว่าจะเป็นบริเวณที่อยู่อาศัย ที่นา ที่สวน ที่ไร่ และเป็นชุมชนที่มีวัฒนธรรมและพิธีกรรมความเชื่อ ที่มีความสัมพันธ์ที่แนบแน่นระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ

พื้นที่หลากหลายทางวัฒนธรรมของชาวชุมชนจีนแคะโบราณ และตลาดห้วยกระบอกชื่อดัง

วัดอุทัยธาราม พื้นที่สำคัญทางประวัติศาสตร์กับเส้นทางการคมนาคมเมืองสงขลาในอดีต และพัฒนาการทางสังคมและชุมชนท้องถิ่น

วัดสำคัญของอำเภอกันทรวิชัย และมีพระคู่บ้านคู่เมืองที่เป็นที่เคารพสักการะของคนในชุมชนและผู้ที่เดินทางผ่าน 

หัตถกรรมจักสาน เกษตรพอเพียง ไร่หมุนเวียน พอเพียงนำวิถี ลือชื่อพริกกะเหรี่ยงแดง

บ้านห้วยแม่เกี๋ยง วิถีชีวิตชาวลาหู่แดงที่เรียบง่าย ท่ามกลางขุนเขาใกล้ชายแดนไทย-เมียนมาร์

บ้านนาค้อใต้ ชุมชนเกษตรกรรมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ หมู่บ้านที่มีประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานมานานกว่า 600 ปี