ชาวบ้านหนองพาบน้ำได้ร่วมกับชุมชนในตำบลโคกสะบ้าและตำบลนาข้าวเสีย อำเภอนาโยง รวม 9 ชุมชน ก่อตั้งชมรมอนุรักษ์ป่าสาคู เพื่อแก้ปัญหาผลกระทบจากการขุดลอกคลองเพื่อสร้างชลประทาน ซึ่งทำลายป่าสาคูบริเวณแม่น้ำปะเหลียน เพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูป่าสาคูที่เป็นทั้งแหล่งรายได้ และแหล่งอาหารของชุมชนมาอย่างยาวนาน

ชุมชนเขาชะงุ้มล้อมรอบด้วยภูเขา โดยมีเขาลูกหนึ่งที่ดูคล้ายสิงโตหมอบเป็นที่มาของชื่อ “เขาชะงุ้ม” ที่นี่เป็นศูนย์ศึกษาวิทยาการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมตามพระราชดำริในหลวงรัชกาลที่ 9

ผ้าทอบ้านหล่ายทุ่งเป็นผ้าฝ้ายทอด้วยมือที่มีความสวยงามและโดดเด่นในความเป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มชาวไทลื้อซึ่งมีมาตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน การทอผ้าไทลื้อ ช่างทอผ้าได้นำลวดลายทั้งเก่าและใหม่มาผสมผสานกันได้อย่างลงตัวตรงกับความต้องการ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย มีลวดลายที่หลากหลายซึ่งเกิดจากจินตนาการของคนทอและเป็นภูมิปัญญาแต่ดั้งเดิม จุดเด่นของผ้าทอบ้านหล่ายทุ่ง คือ ลวดลายโบราณและการประยุกต์ลายให้ดอกเล็กลง

ลำห้วยทีซอแมไหลผ่านตลอดทั้งปี ผู้คนในชุมชนยังคงสืบทอดประเพณีผูกข้อมือ

บนถนนหมายเลข 1256 ปัว-บ่อเกลือ บ้านน้ำแพะ ชุมชนแห่งนี้ยังคงปรากฏสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเรือนลัวะโบราณ กับการดำรงลักษณะของที่อยู่อาศัยในอดีตที่สามารถประยุกต์รูปทรงผสมผสานให้เหมาะสมกับการใช้สอยในปัจจุบัน และยังคงไว้ซึ่งเอกลักษณ์เฉพาะตัวอันโดดเด่นของลัวะปรัย

บ้านหยงสตาร์เป็นชุมชนชายฝั่งที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ ทั้งทะเล ป่าชายเลน และแหล่งประมงพื้นบ้านที่ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้อย่างกลมกลืน เหมาะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เน้นการเรียนรู้วิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสความงดงามของธรรมชาติ ลิ้มรสอาหารทะเลสดใหม่ และเข้าร่วมกิจกรรมที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างแท้จริง บ้านหยงสตาร์จึงนับเป็นจุดหมายที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่แสวงหาประสบการณ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนและมีคุณค่า

ชุมชนชาวปกาเกอะญอ พึ่งพิงธรรมชาติ ประกอบอาชีพการเกษตรแบบไร่หมุนเวียน

หมู่บ้านที่มีลำน้ำแม่ขนาดไหลผ่าน และมีวิถีชุมชนกับการเกษตรที่สามารถสร้างรายได้ ไม่ละทิ้งการเกษตรแบบดั้งเดิม